รายละเอียดเกี่ยวกับ ราชบุรีศึกษา

สารบัญ

2010-12-16T12:40:00.017+07:00

เนื้อหา (ร่าง)

ราชบรุีศึกษา คืออะไร

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
วัตุประสงค์ของการวิจัย
ขอบเขตของการวิจัย
ขอตกลงเบื้องต้น
คำนิยามศัพท์เฉพาะ
กรอบแนวคิดในการวิจัย
ตัวแปรที่ใช้ในการศึกษา
ประโยชน์ของการวิจัย

วิธีดำเนินการวิจัยการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้

ขั้นตอนการดำเนินการวิจัย
ระเบียบวิธีวิจัย
การกำหนดประชากรกลุ่มตัวอย่าง
การสร้างเครื่องมือวิจัย

การวิเคราะห์ ออกแบบและพัฒนาระบบสารสนเทศ

ระบบสารสนเทศ
ส่วนประกอบของระบบสารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ
การพัฒนาระบบสารสนเทศ
หลักเกณฑ์ในการพัฒนาระบบสารสนเทศ

ความรู้และการจัดการความรู้ (KM)

ความหมายของความรู้
ความหมายของการจัดการความรู้
ประโยชน์ของการจัดการความรู้

รูปแบบและกระบวนการจัดการความรู้

ทฤษฎีปิรามิดแห่งความรู้ของ Yamazak
ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็งแห่งความรู้ ของ Nonaka
ปลาทูโมเดล (TUNA MODEL)
สรรพวิธีในการจัดการความรู้ (Knowledge Management Tool)

ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีการจัดการความรู้

ขั้นตอนในกระบวนความรู้
โปรแกรมระบบการจัดการความรู้

รูปแบบสารสนเทศในการจัดการความรู้ของหน่วยงานและองค์กรต่างๆ

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
การจัดการความรู้มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ฯลฯ

ปัญหา ข้อจำกัด และเงื่อนไขในการจัดการความรู้

ข้อจำกัดของการจัดการความรู้ในยุคที่ 1 "Information is Power"
ปัญหาการจัดการความรู้แบบภาคบังคับ
เงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้ KM ประสบความสำเร็จ
อุปสรรคของการประบุกต์ระบบจัดการความรู้

Blog คืออะไร

ความหมายของบล็อก
ความเป็นมาของเว็บบล็อก
ผู้ให้บริการเว็บบล็อก
จุดเด่นของบล็อก

เครือข่ายสังคมออนไลน์ (Online social network) คืออะไร

ความหมายของเครือข่ายสังคม
ฯลฯ

ภาคผนวก

ShoutMix chat widget

ราชบุรีศึกษา คืออะไร (ร่าง)

2010-10-21T11:26:00.000+07:00

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

ข้อมูลและความรู้ของมนุษย์ที่เป็นความรู้แจ้งชัด (Explicit Knowledge) ได้ถูกบันทึกและจัดทำไว้ในรูปแบบต่างๆ ตั้งแต่ในอดีตถึงปัจจุบัน เป็นจำนวนมาก มีทั้งในรูปแบบของหนังสือ นิตยสาร วารสาร แผ่นพับ สิ่งตีพิมพ์ สื่ออิเลคทรอนิกส์ สื่อมัลติมีเดีย เว็บไซต์ Blog ฯลฯ แต่ส่วนใหญ่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไป เช่น ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ สถาบันการศึกษา โรงเรียน หน่วยงาน องค์กร เว็บไซต์ หรือเป็นของส่วนบุคคล ยากต่อการศึกษาค้นคว้าเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ ประกอบกับความรู้ประเภทที่ฝังลึกอยู่ในตัวมนุษย์เอง (Tacit Knowledge) ก็สูญหายไปจำนวนมากเช่นกัน เนื่องจากขาดวิธีการจัดการความรู้ที่มีประสิทธิภาพ

หากเราสามารถหาวิธีการจัดการความรู้ (Knowledge Management) ที่มีประสิทธิภาพ ในการรวบรวมความรู้ที่แจ้งชัด (Explicit Knowledge) และความรู้ฝังลึกที่อยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge) ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไป ให้มารวมอยู่ในที่เดียวกันแล้ว จะทำให้เกิดความสะดวก รวดเร็ว ต่อผู้ที่ต้องการศึกษาค้นคว้า หรือต้องการใช้ประโยชน์จากข้อมูลและความรู้เดิมที่มีอยู่ เพื่อนำมาพัฒนาและประยุกต์ใช้ในงานของตนเอง องค์กร และเพื่อก่อให้เกิดเป็นความรู้ใหม่ต่อไป และความรู้ทั้งหมดก็จะไม่สูญหายเพราะมีระบบการจัดการความรู้ที่ดี

นักวิชาการได้พยายามสร้างเครื่องมือการจัดการความรู้ขององค์กร (KM Tools) ขึ้นเป็นจำนวนมาก (บูรชัย ศิริมหาสาคร และพัดชา กวางทอง, 2552 :152) อาทิ ฐานข้อมูลความรู้ (Knowledge Bases) ชุมชนนักปฏิบัติ (CoP : Community of Practice) เทคนิคการเล่าเรื่อง (Storytelling) การทบทวนหลังการปฏิบัติ (AAR: After Action Review) การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Kaizen) สภากาแฟ (Knowledge Cafe') การประชุมทบทวนงาน (Retrospect) เพื่อนช่วยเพื่อน (Peer Assist) การตรวจสอบความรู้ (Knowledge Audit) การจัดตั้งทีมข้ามสายงาน (Cross-Functional Team) กิจกรรมกลุ่มคุณภาพและนวัตกรรม (IQC : Innovation & Quality Circles) ระบบพี่เลี้ยง (Mentoring System) การสับเปลี่ยนงาน (Job Rotation) การยืมตัวบุคลากรมาช่วยงาน (Secondment) เวทีสำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge Forum) การบันทึกความรู้ ด้วย Webblog เป็นต้น

ปัจจุบันระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต มีความก้าวหน้าและทันสมัย ทุกคนสามารถเชื่อมโยงข้อมูลถึงกันและกันได้อย่างรวดเร็ว เกือบจะเท่าเวลาจริง รูปแบบการให้บริการทางเว็บไซต์มีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ แต่ที่นิยมในปัจจุบัน ได้แก่ Web-log (การบันทึกข้อมูลลง Web) และ Social Network Online: SNO (เครือข่ายสังคมออนไลน์ ) การบริการทั้ง 2 รูปแบบนี้ มีอัตราผู้ใช้บริการ จำนวนมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะมีความง่าย ไม่ซับซ้อน มีประสิทธิภาพ และไม่เสียค่าใช้จ่าย

และจากการศึกษาการจัดการความรู้ของหน่วยงานและองค์กรต่างๆ ในปัจจุบัน พบว่า ส่วนใหญ่การจัดการความรู้ขององค์กรจะใช้เทคโนโลยีเว็บไซต์มาเป็นเครื่องมือหลัก โดยทำการติดตั้งเครื่องมือการจัดการความรู้ย่อยประเภทต่างๆ เอาไว้ในเว็บไซต์ มุ่งเน้นการจัดการความรู้ในเวทีเสมือนจริง (Virtual Space) ซึ่งต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบและเขียนโปรแกรมด้วยภาษาทางคอมพิวเตอร์ และผู้ร่วมสร้างความรู้ จะต้องมีทักษะทางคอมพิวเตอร์และได้รับการฝึกฝนอบรมจึงจะสามารถร่วมสร้าง KM ขององค์กรได้

นอกเหนือจากนั้น ปัญหาด้านวัฒนธรรมของพนักงานในองค์กรยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญในการสร้าง KM ขององค์กร พนักงานยังหวงความรู้ ขาดความเข้าใจในการทำ KM ไม่สามารถถ่ายทอดความรู้ของตนที่มีอยู่ให้กลายมาเป็นลายลักษณ์อักษรได้ พนักงานในหลายองค์กรยังมีทัศนคติทางลบต่อคอมพิวเตอร์ และยังไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีได้ บางองค์กรมีขนาดเล็ก ขาดงบประมาณในการจัดทำหรือจ้างผู้เชี่ยวชาญในการจัดทำ จึงไม่สามารถสร้าง KM ของตนเองได้

ดังนั้น การจัดการความรู้ภายในองค์กรต่างๆ ในสภาพปัจจุบัน จึงอยู่ในแวดวงค่อนข้างจำกัดเฉพาะในองค์กรที่มีความพร้อมเท่านั้น ความรู้หลายอย่างที่เป็นประโยชน์ของหลายองค์กรสูญหายไปเป็นจำนวนมาก

ผู้วิจัย จึงมีแนวความคิด ว่าเทคโนโลยีเว็บบล็อก ซึ่งมีความง่าย ไม่ซับซ้อน เป็นสาธารณะ ไม่เสียค่าใช้จ่าย ผู้ใช้ หรือผู้ร่วมสร้างความรู้ ไม่จำเป็นต้องมีทักษะทางคอมพิวเตอร์มากนัก น่าจะเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่สามารถใช้ในการจัดการความรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น หากเราสามารถหาวิธีการนำข้อมูลและความรู้ในองค์กร มาจัดการรวบรวม ไว้ใน Web-log และใช้ Social Network Online เป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงหรือเผยแพร่ความรู้ ไปยังเหล่าพนักงาน หรือบรรดาผู้ใช้ประโยชน์ต่างๆ น่าจะสามารถกระทำได้

ผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาวิจัยเรื่อง "การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์" (ชื่ออยู่ในระหว่างพิจารณา) โดยผู้วิจัยได้นำศาสตร์ของการจัดการความรู้ และศาสตร์ของการพัฒนาระบบสารสนเทศ มาจัดการความรู้ที่มีอยู่ โดยอาศัยเทคโนโลยี Web-log และเครือข่ายสังคมเป็นฐานของสารสนเทศหลัก เพื่อก่อให้เกิดสถาปัตกรรมใหม่ คือ ระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ ดังรูปที่แสดงไว้ด้านล่างนี้

และผู้วิจัยได้เลือกใช้วิธีการพัฒนาระบบสารสนเทศโดยการสร้างต้นแบบ (Prototyping) เพื่อให้ช่วยมองเห็นภาพได้อย่างชัดเจน โดยได้สร้างบล็อก "ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Management : RKM) "ขึ้นมาเพื่อเป็นต้นแบบในการศึกษาครั้งนี้

วัตถุประสงค์ของการวิจัย

เพื่อหารูปแบบสารสนเทศการจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์
เพื่อจัดทำคู่มือการจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์

ขอบเขตของการวิจัย(กำลังเขียน)

ข้อตกลงเบื้องต้น(กำลังเขียน)

คำนิยามศัพท์เฉพาะ(กำลังเขียน)

กรอบแนวคิดในการวิจัย

ในการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยและพัฒนา (Research and development) ซึ่งเป็นการวิจัยที่มุ่งสร้างตัวแบบในการพัฒนาหรือแก้ปัญหา หรือเพื่อสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์หรือเครื่องใหม่ (Bock, 2001 : 9 อ้างถึงใน วรชัย เยาวปาณี, 2550 : 85) โดยได้ดำเนินการสร้างต้นแบบคือ "บล็อกราชบุรีศึกษา" ต่อจากนั้นผู้วิจัยจะใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบมีส่วนร่วม (Participatory action research ) ซึ่งเป็นการวิจัยที่กลุ่มตัวอย่างเข้ามามีส่วนร่วมในการวิจัยด้วย (วรชัย เยาวปาณี, 2550:83) ผู้วิจัยได้นำแนวคิดการจัดการความรู้โดยใช้ปลาทูโมเดล (TUNA MODEL) ของ ดร.ประพนธ์ ผาสุขยืด จากสถาบันส่งเสริมการจัดความรู้เพื่อสังคม(สคศ.) (วิจารณ์ พานิช, 2551 : 129) มาสร้างต้นแบบบล็อก "ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Managment :RKM)" ขึ้น โดยรวบรวมข้อมูลและแหล่งความรู้ต้นฉบับต่างๆ (Original Knowledge) ของ จ.ราชบุรี ที่บันทึกอยู่ในรูปแบบต่างๆ ได้แก่ หนังสือ นิตยสาร วารสาร แผ่นพับ สิ่งตีพิมพ์ สื่ออิเลคทรอนิกส์ สื่อมัลติมีเดีย เว็บไซต์ Blog ฯลฯ นำมาจัดทำใหม่ ให้เป็นข้อมูลในรูปแบบที่สามารถนำเสนอไว้ในบล็อก (Web-log) พร้อมกับการจัดสร้างข้อมูลและความรู้ใหม่ควบคู่กันไปด้วย ต่อจากนั้นทำการเชื่อมโยง เผยแพร่ เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ไปยังผู้ใช้ผ่านกิจกรรมต่างๆ ทางเครือข่ายสังคมออนไลน์ (Social Network Online) พร้อมดำเนินการส่งเสริม สนับสนุน และจูงใจให้เกิดการรับรู้ สนองตอบความคิดเห็น แก้ไข หรือเพิ่มเติมข้อมูล ร่วมทั้งชักชวนผู้ที่สนใจ เข้ามาร่วมสร้างความรู้ในบล็อกราชบุรีศึกษา เพื่อให้เกิดเป็นความรู้ใหม่ (New Knowledge) โดยได้กำหนด ส่วนต่างๆ ของ บล็อกราชบุรีศึกษา ตามปลาทูโมเดล ไว้ดังนี้

ส่วนวิสัยทัศน์ความรู้ (Knowledge Vision : KV) ซึ่งเทียบได้กับหัวปลา โดยผู้วิจัยได้กำหนดวิสัยทัศน์ไว้ว่า เพื่อสร้างฐานความรู้สู่ความสำเร็จในการพัฒนาจังหวัดราชบุรี
ส่วนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หรือการแบ่งปันความรู้ (Knowledge Sharing : KS) ซึ่งเทียบได้กับตัวปลา ผู้วิจัยได้ใช้เครื่องมือต่างๆ ได้แก่ ชุมชนนักปฏิบัติ (CoPs) ชุมชนออนไลน์ แบ่งปันผ่านเครือข่ายสังคม เรื่องเล่าผ่านบล็อก การส่งและฝากข้อความ ส่งอีเมล์ เว็บบอร์ด การตั้งและตอบกระทู้ เว็บไซต์ การฝากลิงค์ การโปรโมทเว็บไซต์ กระดานเสวนา
ส่วนขุมความรู้ (Knowledge Assets : KA) ซึ่งเทียบได้กับหางปลา ผู้วิจัยได้เชิญชวนผู้เชี่ยวชาญ และกลุ่มตัวอย่าง รวมทั้งตัวผู้วิจัยเอง ดำเนินการรวบรวมความรู้ของ จ.ราชบุรีด้านต่าง จำนวน 25 ด้าน ทำการสร้างคลังความรู้ลงในบล็อก นอกจาก ผู้วิจัยจะใช้วิธีการพัฒนาระบบสารสนเทศโดยการสร้างต้นแบบ (Prototyping) แล้ว ผู้วิจัยยังได้ประยุกต์ใช้วิธีการพัฒนาระบบสารสนเทศ ในวิธีการอื่นๆ มาเสริมเติมเพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ ได้แก่
1. การพัฒนาระบบโดยผู้ใช้ (End-user Development)
2. การพัฒนาโดยการใช้บริการจากแหล่งภายนอก (Outsourcing)
3. การพัฒนาโดยการใช้ซอฟแวร์สำเร็จรูปประยุกต์ (Application Software Package)
ผู้วิจัยได้กำหนดกรอบแนวคิดในการวิจัยในการสร้างต้นแบบ ไว้ตามภาพด้านล่างนี้

สำหรับขั้นตอนในพัฒนาบล็อกราชบุรีศึกษา ผู้วิจัยได้กำหนดไว้ตามภาพด้านล่างนี้

ตัวแปรที่ใช้ในการศึกษา
ในการวิจัย ผู้วิจัยต้องการที่จะศึกษาความพึงพอใจของผู้ที่มีส่วนร่วมในการสร้างบล็อกและผู้ที่ใช้บล็อกราชบุรีศึกษา เพื่อนำข้อมูลไปดำเนินการปรับปรุงแก้ไขเพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศการจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคม ต่อไป

ตามที่ วิจารณ์ พานิช (2551 : 3) กล่าว่าการจัดการความรู้เป็นการดำเนินการอย่างน้อย 6 ประการต่อความรู้ ได้แก่ (1) การกำหนดความรู้หลักที่จำเป็นหรือสำคัญต่องานหรือกิจกรรมของกลุ่มหรือองค์กร (2)การเสาะหาความรู้ที่ต้องการ (3) การปรับปรุง ดัดแปลง หรือสร้างความรู้บางส่วน ให้เหมาะต่อการใช้งานของตน (4) การประยุกต์ใช้ความรู้ในกิจการงานของตน (5) การนำประสบการณ์จากการทำงานและการประยุกต์ใช้ความรู้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสกัด"ขุมความรู้" ออกมาบันทึกไว้ และ (6) การจดบันทึก"ขุมความรู้" และ "แก่นความรู้" สำหรับไว้ใช้งาน และปรับปรุงเป็นชุดความรู้ที่ครบถ้วน ลุ่มลึก เชื่อมโยงมากขึ้น เหมาะต่อการใช้งานมากขึ้น ดังนั้นผู้วิจัยจึงเลือกที่จะใช้ตัวแปรตามในการวัดระดับความพึงพอใจของผู้ที่มีส่วนร่วมในการสร้างบล็อกและผู้ที่ใช้บล็อกราชบุรีศึกษา โดยปรับประยุกต์เพื่อให้สอดคล้องกัน ซึ่งได้แก่ ความพึงพอใจด้านข้อมูลความรู้ต่างๆ ของ จ.ราชบุรี ด้านการนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้งาน ด้านวิธีการส่งต่อความรู้หรือแลกเปลี่ยนเรียนรู้ไปให้ผู้อื่น ด้านการแสดงความคิดเห็น การบันทึก และการเพิ่มเติมความรู้ใหม่ ด้านรูปแบบของบล็อกและการใช้งาน

ส่วนตัวแปรอิสระ ผู้วิจัยได้แยกกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา ออกเป็น ผู้ที่มีส่วนร่วมสร้างบล็อก(ผู้เขียนบล็อกหลัก,ผุ้ร่วมเขียนบล็อก, ผู้เสริมความรู้,ผู้ร่วมแบ่งปัน, ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้, ผู้สื่อข่าวประจำบล็อก) และผู้ที่เข้าเยี่ยมชมทั่วไป โดยจำแนกตามตัวแปรส่วนบุคคลเป็นตัวแปรอิสระ เพื่อวัดระดับความพึงพอใจ ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา และอาชีพ โดยผู้วิจัยได้กำหนดกรอบแนวคิด ไว้ตามภาพด้านล่าง ดังนี้

ประโยชน์ของการวิจัย

หน่วยงาน องค์กร และสถาบันต่างๆ สามารถนำรูปแบบสารสนเทศการจัดการความรู้ โดยใช้บล๊อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ ไปประยุกต์ใช้
ครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา สามารถใช้ Blog "ราชบุรีศึกษา" ประกอบและอ้างอิงในการจัดการเรียนการสอน สาระหลักสูตรท้องถิ่น จ.ราชบุรี ได้ ตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.25513.ได้แหล่งข้อมูลความรู้ของจังหวัดราชบุรี ในโลกออนไลน์ อีกแหล่งหนึ่ง ที่สะดวกรวดเร็ว ต่อการศึกษาค้นคว้า สามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือได้

บัญชีรายรับ-รายจ่าย "กองทุนสร้างบล็อกราชบุรีศึกษา"

2010-10-07T15:56:00.031+07:00

"การให้ความรู้แก่คน นับเป็นบุญอันประเสริฐยิ่ง" แบ่งปันเศษเงินคนละเล็กละน้อยเพื่อให้ "ราชบุรีศึกษา" มีทุนในการสืบเสาะและแสวงหาความรู้ต่อไป

วิธีการบริจาคเงินสนับสนุน "กองทุนสร้างบล็อกราชบุรีศึกษา"

โอนเงินเข้าบัญชีชื่อ นายสุชาต จันทรวงศ์ ธนาคารกรุงไทย สาขาย่อยบิ๊กซีราชบุรี เลขที่ 761-0-01998-4 (หลังจากนั้นแจ้งชื่อผู้บริจาคและส่งสลิปเงินโอนมาที่อีเมลล์ sratchaburi@gmail.com หรือโทรสาร. 0-3231-0397)
หรือบริจาคได้ที่ตัวกระผมเองโดยตรงครับ โทร.08-1434-8777

งานราชบุรีศึกษาภาคสนาม
(ความตั้งใจที่จะศึกษาตามโอกาส เวลา และงบประมาณจะอำนวย)

เขียนเรื่องราวเพิ่มเติมเกี่ยวกับแหล่งโบราณคดีโคกพลับ หมู่ที่ 4 ต.โพหัก อ.บางแพ จ.ราชบุรี
เขียนเรื่องราวเพิ่มเติมเกี่ยวกับพันธุ์พืชและสัตว์ป่า ในอุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จ.ราชบุรี และเขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าต่างๆ
สำรวจเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่า และเขา ในเขต อ.สวนผึ้ง
เขียนเรื่องราวเกี่ยวกับ ถ้ำและน้ำตก ใน จ.ราชบุรี ที่ตกสำรวจ
ดำน้ำสำรวจและถ่ายภาพหัวรถจักรที่จมอยู่ใต้สะพานรถไฟจุฬาลงกรณ์
ศึกษาเรื่องราวของบุคคลสำคัญ ปราชญ์ชาวบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น ใน จ.ราชบุรี ที่ตกสำรวจและยังไม่ได้มีการบันทึกเป็นหลักฐานให้ปรากฏ
ศึกษาเรื่องราวของวิถีชีวิต ประเพณี ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ที่กำลังจะสูญหาย และที่กำลังจะเกิดขึ้นใหม่
รวบรวมเรื่องราวเกี่ยวกับอาหารและขนมอร่อย (ทั้งโบราณและปัจจุบัน) ของจังหวัดราชบุรี

รายรับ

นายพิสิฐ กองลำเจียก จำนวน 100 บาท
วันที่ 1 เม.ย.2554 ได้รับเงินจาก GOOGLE, INC 1600 AMPHITHEATRE PARKWAY MOUNTAIN VIEW, CA 94043 ค่าโฆษณา Google AdSence จำนวน 3,063.05 บาท (USD101.56)
วันที่ 3 ต.ค.2554 ได้รับเงินจาก GOOGLE, INC 1600 AMPHITHEATRE PARKWAY MOUNTAIN VIEW, CA 94043 ค่าโฆษณา Google AdSence จำนวน 3,222.48 บาท (USD103.75)

รวมรับ 6,385.53 บาท

รายจ่าย

วันที่ 27 ต.ค.2553 ซื้อบัตรเติมเงินสดทรูมันนี่ เพื่อสืบค้นข้อมูลออนไลน์ (My FirstInfo) จำนวน 300 บาท
วันที่ 24 มี.ค.2554 ซื้อที่เก็บข้อมูลจาก Picasa Web Albums จาก GOOGLE จำนวน 620.33 บาท (USD20)

รวมจ่าย 920.33 บาท

คงเหลือ
จำนวนเงิน 5,465.20 บาท

ขอความอนุเคราะห์ช่วยเผยแพร่และสนับสนุน "บล็อกราชบุรีศึกษา"

2010-10-07T14:25:00.041+07:00

เอกสารราชบุรีศึกษา ฉบับที่ 2/2553

20/23 ถ.สมบูรณ์กุล อ.เมือง จ.ราชบุรี 70000
7 ตุลาคม 2553

เรื่อง ขอความอนุเคราะห์ช่วยเผยแพร่และสนับสนุน "บล็อกราชบุรีศึกษา"
เรียน ท่านหัวหน้าหน่วยงานภาครัฐ เอกชน บริษัท ห้างร้าน นักธุรกิจ สมาคม สโมสร ชมรม ฯลฯ และผู้ที่มีจิตศรัทธา

กระผมพันเอกสุชาต จันทรวงศ์ นักศึกษาปริญญาเอก สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศคุณภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบุรี ได้ทำงานวิจัยประกอบการศึกษาเรื่อง “การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์” ซึ่งในการวิจัยดังกล่าวกระผมได้สร้างต้นแบบงานวิจัยขึ้น คือ “บล็อกราชบุรีศึกษา” เพื่อรวบรวมและจัดความรู้ในด้านต่างๆ ของจังหวัดราชบุรี ใน 33 ด้าน ดังที่ได้กล่าวไว้ในเอกสารราชบุรีศึกษาฉบับที่ 1/2553

การสร้าง "บล็อกราชบุรีศึกษา" นั้น ผมเริ่มสร้างมาตั้งแต่วันที่ 2 ต.ค.2552 ซึ่งแต่เดิมกระผมคิดว่าจะทำเป็นเพียงต้นแบบเพื่อประกอบการศึกษาให้จบเท่านั้น แต่กลับปรากฏว่ามีนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ และบุคคลทั่วไป ให้ความสนใจเข้ามาสืบค้นหาความรู้ต่างๆ เป็นจำนวนมาก เพียงเวลาไม่ถึง 1 ปีมีผู้เข้าเยี่ยมชมถึงกว่า 100,000 ครั้ง ด้วยเหตุนี้ กระผมจึงตัดสินใจว่า ผมจะพัฒนา "บล็อกราชบุรีศึกษา" นี้ต่อไปเรื่อยๆ ตามกำลังความสามารถที่มีอยู่

การเผยแพร่ "บล็อกราชบุรีศึกษา"
เพื่อให้บล็อกราชบุรีศึกษา เกิดประโยชน์สูงสุดต่อนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์และประชาชนที่สนใจ กระผมจึงใคร่ขอความอนุเคราะห์จากท่านหัวหน้าหน่วยงานภาครัฐ เอกชน บริษัท ห้างร้าน นักธุรกิจ สมาคม สโมสร ชมรม ฯลฯ และผู้ที่มีจิตศรัทธา ช่วยดำเนินการดังนี้

ช่วยประชาสัมพันธ์ในหน่วยงานของท่านเกี่ยวกับบล็อกราชบุรีศึกษา
หากท่านมีเว็บไซต์ ช่วยลิงค์ "ราชบุรีศึกษา" ไว้ในเว็บไซต์ท่านด้วย

ราชบุรีศึกษาภาคสนาม
การดำเนินการจัดการความรู้ของจังหวัดราชบุรีในบล็อกราชบุรีศึกษา จนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ กระผมได้ดำเนินการแปลงความรู้ประเภทที่ฝังลึกอยู่ในตัวมนุษย์ (Tacit Knowledge) และความรู้แจ้งชัด (Explicit Knowledge) จากหนังสือ นิตยสาร วารสาร แผ่นพับ เกี่ยวกับราชบุรี ให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถสืบค้นได้ทางอินเตอร์เน็ตเกือบส่วนใหญ่แล้ว และในขั้นต่อไปของราชบุรีศึกษา เป็นขั้นที่ต้องลงสู่ภาคสนาม โดยมีจุดมุ่งหมาย ดังนี้

จัดหาความรู้เพิ่มเติม ลงในส่วนความรู้ที่สร้างไว้แล้ว ให้มีความละเอียดและสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น อาทิ ภาพถ่ายประกอบ และข้อมูลบางส่วนที่ยังขาดหายไป
จัดสร้างความรู้ใหม่ในจังหวัดราชบุรี โดยเฉพาะการนำความรู้ประเภทที่ฝังลึกอยู่ในบุคคล ปราชญ์ท้องถิ่น และภูมิปัญญาชาวบ้าน (Tacit Knowledge) นำมาจัดทำเป็นความรู้ที่แจ้งชัด (Explicit Knowledge) เพื่อเผยแพร่ในบล็อกราชบุรีศึกษาต่อไป
สำรวจเรื่องราว และสถานที่น่าสนใจใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นในจังหวัดราชบุรี แต่ยังไม่มีใครนำมาเขียนบันทึกให้ปรากฏอย่างชัดเจน

ในการลงศึกษาการจัดการความรู้ของจังหวัดราชบุรีภาคสนามนี้ คาดการว่าจะต้องใช้เวลาและงบประมาณ อยู่พอสมควร แต่ก็ยังไม่ทราบได้แน่ชัดว่าจะใช้งบประมาณเท่าใด

การสนับสนุน "บล็อกราชบุรีศึกษา"
เพื่อให้การจัดทำราชบุรีศึกษาภาคสนาม บรรลุตามจุดมุ่งหมายที่ตั้งไว้ กระผมจึงใคร่ขอความอนุเคราะห์ จากท่านหัวหน้าหน่วยงานภาครัฐ เอกชน บริษัท ห้างร้าน นักธุรกิจ สมาคม สโมสร ชมรม ฯลฯ และผู้ที่มีจิตศรัทธา ช่วยดำเนินการดังนี้

หน่วยงานทางราชการ ที่มีภารกิจต้องช่วยส่งเสริมและสนับสนุนงานในด้านนี้ ช่วยจัดตั้งงบประมาณประจำปีเพื่อสนับสนุนการจัดทำ "บล็อกราชบุรีศึกษา" ตามที่ท่านคิดว่าจะเป็นไปได้
หน่วยงานภาคเอกชน บริษัท ห้างร้าน นักธุรกิจ สมาคม สโมสร ชมรม ฯลฯ ที่เล็งเห็นความสำคัญ ของ "บล็อกราชบุรีศึกษา" สามารถสนับสนุนในทางอ้อมได้ โดยสนับสนุนการผลิตรายการและลงโฆษณาในรายการต่างๆ ของ บริษัท หัวช้างเอ็นเทอร์เทนเมนต์ จำกัด (HCTV) ซึ่งเป็นผู้ผลิตรายการข่าวท้องถิ่นราชบุรี , รายการสารคดีที่นี่..ราชบุรี ,รายการข่าวสั้นราชบุรี และรายการคลิบวีดีโอข่าวราชบุรี ที่ปรากฏอยู่ในบล็อกราชบุรีศึกษานี้ โดยท่านสามารถคลิกดูรายละเอียดได้ที่ อัตราค่าโฆษณา
ผู้ที่มีจิตศรัทธา ท่านสามารถเสียสละเวลา แรงกาย แรงใจ กำลังความคิด โดยอาสาสมัครเข้าร่วมทีมราชบุรีศึกษาภาคสนามด้วยกัน หรือหากท่านไม่มีเวลา ประสงค์จะบริจาคทุนทรัพย์ ท่านสามารถโอนเข้าบัญชีที่ระบุไว้ตอนท้ายเอกสารนี้ หรือติดต่อกับกระผมได้โดยตรงที่ 08-1434-8777 หรือที่อีเมลล์ sratchaburi@gmail.com

ยอดเงินที่บริจาคนี้ จะปรากฏอยู่ใน "บัญชีรายรับ -รายจ่าย กองทุนสร้างบล็อกราชบุรีศึกษา" ส่วนรายชื่อหน่วยงานที่ให้การสนับสนุนและรายนามผู้มีจิตศรัทธา จะถูกบันทึกไว้ใน "บล็อกผู้ให้การสนับสนุนราชบุรีศึกษา" ทุกท่านครับ

จึงเรียนมาเพื่อกรุณาพิจารณา
และขอแสดงความขอบคุณล่วงหน้ามา ณ โอกาสนี้ด้วย

ด้วยความเคารพอย่างสูง
พันเอก สุชาต จันทรวงศ์
นักศึกษาปริญญาเอก สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศคุณภาพ
มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบุรี

**************************
วิธีการบริจาคเงินสนับสนุน "กองทุนสร้างบล็อกราชบุรีศึกษา"

โอนเงินเข้าบัญชีชื่อ นายสุชาต จันทรวงศ์ ธนาคารกรุงไทย สาขาย่อยบิ๊กซีราชบุรี เลขที่ 761-0-01998-4 (หลังจากนั้นแจ้งชื่อผู้บริจาคและส่งสลิปเงินโอนมาที่อีเมลล์ sratchaburi@gmail.com หรือโทรสาร. 0-3231-0397)
หรือบริจาคได้ที่ตัวกระผมเองโดยตรงครับ โทร.08-1434-8777

เรียนเชิญร่วมเขียนบล็อกราชบุรีศึกษา

2010-09-28T09:36:00.010+07:00

เอกสารราชบุรีศึกษา ฉบับที่ 1/2553

20/23 ถ. สมบูรณ์กุล อ.เมือง จ.ราชบุรี
วันที่ 25 กันยายน พ.ศ.2553

เรื่อง เรียนเชิญร่วมเขียนบล็อกราชบุรีศึกษา
เรียน ท่านที่ได้กรุณาให้ความสนใจ

กระผมพันเอกสุชาต จันทรวงศ์ นักศึกษาปริญญาเอก สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศคุณภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบุรี ได้ทำงานวิจัยประกอบการศึกษาเรื่อง “การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์” ซึ่งในการวิจัยดังกล่าวกระผมได้สร้างต้นแบบงานวิจัยขึ้น คือ “บล็อกราชบุรีศึกษา” เพื่อรวบรวมและจัดความรู้ในด้านต่างๆ ของจังหวัดราชบุรี ใน 33 ด้านได้แก่

ประวัติตำนานและเรื่องเล่าราชบุรี
บุคคลสำคัญ
ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี โบราณสถานและโบราณวัตถุ
วัด ศาสนา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์
ชุมชนและสังคม
การประกอบอาชีพ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ
สภาพเศรษฐกิจและสังคม
การเมืองการปกครอง
การศึกษา
การแพทย์ สาธารณสุข สุขภาพและอนามัย
กีฬาและนันทนาการ
บันทึกเหตุการณ์สำคัญ
ความรู้ทั่วไป
หนังสือและเอกสารสำคัญ
ภาพถ่ายราชบุรี
ภาพเก่าเล่าอดีต
สถานที่ท่องเที่ยวและกิจกรรม
อาหารและขนม
โรงแรมที่พัก
ผลิตภัณฑ์ของฝาก ของที่ระลึกและ OTOP
เพลงและบทกวีเกี่ยวกับราชบุรี
รวมคลิบวีดีโอทั่วไปของราชบุรี
รวมคลิบวีดีโอข่าวของราชบุรี
รวมแผนที่ราชบุรี
เพลงและบทกวี
จดหมายเหตุราชบุรี
งานวิจัยเกี่ยวกับราชบุรี
หนังสือและเอกสารสำคัญ
ห้องสมุดไฟล์ราชบุรี
สื่อมวลชนและโทรศัพท์สำคัญ
ข่าวจากผู้สื่อข่าวประจำบล็อก

ท่านสามารถเยี่ยมชมข้อมูลความรู้ด้านต่างต่างที่กล่าวมาแล้วได้ทาง “บล็อกราชบุรีศึกษา” ที่อยู่ http://km-rb.blogspot.com/

และในขั้นตอนการดำเนินการวิจัย ปัจจุบัน เป็นขั้นตอนที่กระผมต้องเรียนเชิญบุคคลทั่วไปที่สนใจ เข้าร่วมเขียนบล็อกราชบุรีศึกษาในด้านต่างๆ ทั้ง 33 ด้าน เพื่อเป็นการรวบรวมความรู้ที่มีอยู่ในตัวของผู้ที่สนใจ (Tacit Knowledge) นำออกมาเป็นความรู้ที่แจ้งชัด (Explicit Knowledge) และเผยแพร่ผ่านไปทางบล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ต่อไป

กระผมจึงได้เชิญชวนทุกท่านที่สนใจผ่านบล็อกแห่งนี้ ได้เข้าร่วมเขียนบล็อกราชบุรีศึกษาในด้านต่างๆ ตามที่ท่านเห็นเหมาะสม เพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อนักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไปที่สนใจได้เรียนรู้และแบ่งปันกันต่อไป โดยในการร่วมเขียนบล็อกนั้น ท่านไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น เพียงแต่เสียสละเวลาของท่านในการเขียนและบันทึกความรู้ให้แก่คนรุ่นหลังต่อไป และหากท่านยินดีที่จะร่วมเขียนบล็อกราชบุรีศึกษา แล้ว ขอความกรุณาได้โปรดดำเนินการดังนี้

ตอบรับการร่วมเขียนบล็อกราชบุรี โดยส่งข้อความตอบรับมาทางอีเมลล์ sratchaburi@gmail.com และโปรดระบุด้วยว่าท่านประสงค์จะเขียนบล็อกราชบุรีศึกษาในด้านใด เช่น ด้านความรู้ทั่วไป ด้านแหล่งท่องเที่ยว เป็นต้น การร่วมเขียนบล็อกของท่านจะเขียนกี่ด้านก็ได้ ไม่จำกัด
เมื่อกระผมได้รับอีเมลล์ของท่านแล้ว กระผมจะเรียนเชิญท่านเข้าร่วมเขียนบล็อกในด้านที่ท่านประสงค์ โดยส่งคำเชิญกลับไปยังอีเมลล์ของท่าน เมื่อท่านเปิดอีเมล์ของท่านแล้ว ได้โปรดตอบคำเชิญ ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กำหนด เท่านี้ท่านก็สามารถเขียนบล็อกราชบุรีศึกษาในด้านนั้นๆ ได้เลย
สำหรับท่านที่ยังไม่มีอีเมลล์ หากจะสร้างอีเมลล์ใหม่ ขอให้ใช้ Gmail โดยเข้าไปสมัครที่ http://www.gmail.com/ เพราะจะทำให้การเชื่อมโยงเครื่องมือต่างๆ ในบล็อกราชบุรีศึกษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
หากท่านใดยังไม่ได้ใช้อีเมลล์ หรือไม่สามารถเขียนบล็อกได้ โปรดกรุณา ติดต่อกับกระผม โดยตรงได้ที่หมายเลขโทรศัพท์ 08-1434-8777 กระผมยินดีที่จะให้คำแนะนำอันจะเป็นประโยชน์สำหรับท่านต่อไป

สุดท้ายนี้ กระผมหวังว่า ท่านจะได้กรุณาช่วยกันสร้างบล็อกราชบุรีศึกษา เพื่อจัดการและแบ่งปันความรู้ของจังหวัดราชบุรีในรูปแบบของบล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ ให้แก่คนรุ่นหลัง ซึ่งทั้งในปัจจุบันและอนาคตจะอยู่ในสังคมแห่งโลกเทคโนโลยีสารสนเทศ และสังคมแห่งข้อมูลข่าวสาร ได้พึงใช้ประโยชน์จากบล็อกราชบุรีศึกษาสืบต่อกันไป

จึงเรียนมาเพื่อกรุณาพิจารณา และขอแสดงความขอบคุณล่วงหน้ามา ณ โอกาสนี้ด้วย

ด้วยความเคารพอย่างสูง
พันเอก สุชาต จันทรวงศ์
นักศึกษาปริญญาเอก สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศคุณภาพ
มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบุรี

หมายเหตุ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร.08-1434-8777
หากท่านไม่รังเกียจ ท่านสามารถส่งต่อหนังสือเชิญฉบับนี้ ไปยังผู้ที่สนใจท่านอื่นๆ ต่อไป เนื่องจากอาจจะมีผู้ที่สนใจหลายท่าน ที่ท่านรู้จัก แต่กระผมไม่รู้จัก และต้องฝากขออภัย ต่อท่านผู้ที่สนใจท่านนั้น มาไว้ ณ ที่นี่ด้วย ที่กระผม ไม่ได้เชิญท่านด้วยตนเอง

ปัญหา ข้อจำกัด และเงื่อนไขในการจัดการความรู้

2009-11-24T14:46:00.009+07:00

ข้อจำกัดของการจัดการความรู้ในยุคที่ 1 "Information is Power"
บูรชัย ศิรมหาสาครและพัดชา กวางทอง (2552:33) กล่าวว่า ข้อจำกัดของการจัดการความรู้ในยุคนี้มี 4 ประการ คือ

พนักงานระดับล่างส่วนใหญ่ ไม่ได้ใช้ประโยชน์จากข้อมูลในการปฏิบัติงาน เพราะข้อมูลส่วนใหญ่จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้บริหารระดับสูงใช้ประกอบการตัดสินใจ
ข้อมูลต่างๆ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ดังนั้นต้องปรับปรุงข้อมูลอยู่ตลอดเวลา หากข้อมูลล้าสมัยจะทำให้ตัดสินใจผิดพลาด
ทุกคนมีโอกาสเข้าถึงข้อมูลได้เท่าเทียมกัน เพราะความทันสมัยของเทคโนโลยี ดังนั้นใครมีข้อมูลมากกว่าจึงไม่ใช่จุดแข็งในการแข่งขัน แต่จุดแข็งจะได้มาจากการวิเคราะห์ สังเคราะห์ แปลความหรือตีความข้อมูล เพื่อประยุกต์ใช้ในการทำงาน
ผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจโลกเมื่อปี ค.ศ.1990 (พ.ศ.2533) บริษัทต่างๆ มีการปลดพนักงานออกเพื่อให้องค์กรเล็กลง ความรู้ขององค์กรต้องสูญหายไปกับพนักงานเป็นจำนวนมาก

ปัญหาของการจัดการความรู้แบบภาคบังคับ
บูรชัย ศิรมหาสาครและพัดชา กวางทอง (2552:38-39) กล่าวถึงวิธีการให้พนักงานเขียนความรู้เกี่ยวกับการทำงานของตนเอง ส่งผู้จัดการบริษัท นับเป็นวิธีการจัดความรู้ที่ดี แต่ปัญหาที่เกิดขึ้น คือ เป็นการจัดการความรู้แบบภาคบังคับ หรือ แบบ Top Down โดยพนักงานขาดความรู้ความเข้าใจว่า "ทำไม จึงต้องทำเช่นนั้น" การจัดการความรู้แบบนี้พบปัญหา 3 ประการคือ

พนักงานขาดความรู้ความเข้าใจ เรื่อง การจัดการความรู้ ด้วยความไม่เข้าใจถึงแก่นแท้ของสิ่งที่ทำ ประกอบกับการถูกสั่งการบังคับให้ทำ มิได้เกิดความเข้าใจและความสมัครใจ ทำให้พนักงานเขียนความรู้ที่เกี่ยวกับเทคนิคการทำงานของตนแบบขอไปที ให้พอมีส่ง เพื่อจะได้ไม่มีความผิด ทำให้องค์ความรู้ที่ได้ ขาดความครบถ้วนสมบูรณ์ ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการทำงานได้อย่างแท้จริง
พนักงานหวงความรู้ เนื่องจากพนักงานขาดความรู้ความเข้าใจ เรื่องการจัดการความรู้ จึงหวงความรู้ ไม่อยากเปิดเผยเคล็ดลับเกี่ยวกับการทำงานของตนเองให้ผู้อื่นทราบ เพราะถ้าเพื่อร่วมงานรู้ จะทำให้เพื่อนร่วมงานคนอื่นๆ มีความสามารถมากขึ้น ทำให้ตนเองหมดความสำคัญในองค์กร หรือทำให้คนอื่นมีความก้าวหน้าทำงานได้ดีกว่าตน จึงเขียนความรู้แบบปิดบังอำพราง ไม่ยอมเปิดเผยเทคนิคการทำงานทั้งหมดของตนเองให้ผู้อื่นทราบ
ภาษาเป็นอุปสรรคในการสื่อความรู้ โดยเฉพาะความรู้ประเภท Tacit K ซึ่งเป็นความรู้ที่ยากแก่การอธิบายถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูด หรือเป็นลายลักษณ์อักษร การอธิบายเป็นคำพูดนับว่ายากแล้ว แต่การเขียนเป็นตัวอักษรนั้น ยากยิ่งกว่า ทำให้ความรู้ที่ถ่ายทอดออกมาไม่สามารถสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจว่าต้องทำอย่างไร

เงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้ KM ประสบความสำเร็จ
Bob Buckman ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท Buckman Laboratories ซึ่งได้รับรางวัลเกียรติยศ MAKE (The Most Admired Knowledge Enterprises) ของอังกฤษ เคยตั้งคำถามและคำตอบว่า (บูรชัย ศิรมหาสาครและพัดชา กวางทอง, 2552 : 79)

คำถาม : What are the three critical factors in Knowledge management?
คำตอบ : เขาได้เน้นย้ำคำตอบเดียว 3 ครั้งว่า Culture,Culture,Culture

ทั้งนี้เพราะว่า วัฒนธรรมองค์กร เป็นสิ่งกำหนดวิธีคิดและวิธีทำงานของคนในองค์กรนั่นเอง Bob Buckman ยังกล่าวต่อว่า 90% ของกิจกรรมด้านการจัดการความรู้ คือ เรื่อง "วัฒนธรรมองค์กร" เพราะสิ่งที่จะทำให้องค์กรบรรลุผลสำเร็จในการจัดการความรู้ คือ วัฒนธรรมแลกเปลี่ยนและแบ่งปันความรู้ของคนในองค์กร

นอกจากนั้น บูรชัย ศิรมหาสาครและพัดชา กวางทอง (2552 : 80-83) ยังกล่าวว่า วัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการทำ KM คือ วัฒนธรรมที่คนพร้อมให้ และคนใฝ่รู้ ได้มาอยู่ร่วมกัน

คนพร้อมให้ คือ คนที่ไม่หวงความรู้ เช่น พนักงานอาวุโสที่มีประสบการณ์การทำงานสูง หรือพนักงานรุ่นพี่ หรือหัวหน้างานรุ่นพี่ ที่พร้อมจะสอนวงานให้ลูกน้องโดยไม่ปิดบังวิชา
คนที่ใฝ่รู้ คือ คนซึ่งไม่อายที่จะขอความรู้จากผู้อื่น เช่น พนักงานบรรจุใหม่ ซึ่งยังด้อยประสบการณ์ หรือพนักงานรุ่นน้อง หรือลูกน้องในฝ่ายที่พร้อมจะเรียนรู้จากพนักงานอาวุโสทุกคน

เงื่อนไขที่จะทำให้ KM ประสบความสำเร็จอีกประการหนึ่ง คือ การบริหารความว่าง เพื่อ ทำ KM ผู้บริหารควรบริหารความว่างของ 3 สิ่งนี้ให้ได้คือ ใจว่าง พื้นที่ว่าง เวลาว่าง

ใจว่าง คือ ใจที่ไม่มีอัตรา(Ego) ที่ยึดติดอยู่กับความคิดเดิมๆ ของตนเอง ว่าฉันเก่งแล้ว ใจที่ปราศจากอคติ (Bias) ต่อทุกคนในหน่วยงาน เพราะจัปิดกั้นการเรียนรู้ของเราจากผู้อื่น
พื้นที่ว่าง ต้องจัดให้มีเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของคนในองค์กร ด้วยรูปแบบที่หลากหลาย ได้แก่ เวทีบนพื้นที่จริง (Physical Space) เช่น พื้นที่ให้คนมาพบปะพูดคุยแบบ Face to Face การประชุมสัมมนา มุมกาแฟ มุมหนังสือ เป็นต้น นอกจากนั้นควรจัดให้มีเวทีบนพื้นที่เสมือนจริงด้วย เช่น web การสื่อสารออนไลน์ ชุมชนนักปฏิบัติ (CoPs) เป็นต้น
เวลาว่าง จัดเวลาทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการในการทำ KM เช่น เป็นทางการ คือ ทุกบ่ายพุธ ก่อนเลิกงาน 1 ชั่วโมง จะมีการพบปะพูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาวิธีการทำงานให้ดีขึ้น หรือ ไม่เป็นทางการ จัดเสวนาตามอัธยาศัย ในช่วงพักดื่มกาแฟ หรือพักรับประทานอาหารกลางวัน เป็นต้น

อุปสรรคของการประยุกต์ระบบการจัดการความรู้
งานวิจัยของเดสอูซ่า (Desouza. 2003 อ้างถึงใน พรรณี สวนเพลง. 2552 : 178-179) ที่สัมภาษณ์ผู้ใช้งานระบบจัดการความรู้ พบว่าปัญหาความยากในการใช้ระบบ KMS มี 4 ด้าน ด้วยกันดังนี้
1.ความยากของระบบในการในการที่จะระบุว่า ใครคือผู้เชี่ยวชาญที่จะถ่ายทอดความรู้ให้กับผู้อื่น แม้ว่า บริษัทที่พัฒนาระบบ KMS บางระบบจะพยายามพัฒนาให้โปรแกรมมีความสามารถในการวิเคราะห์เพื่อหาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อที่จะเชื่อมโยงให้กลุ่มคนที่สนใจในเรื่องเดียวกันเข้ามาเรียนรู้ร่วมกัน โดยโปรแกรมมีความสามารถในการบันทึกสถิติของการเข้าถึงฐานข้อมูลของแต่ละคน โดยเอกสารของคนที่มีจำนวนครั้งของการเข้าถึงมากจะถูกจัดให้เป็นผู้เชี่ยวชาญ
2.ความยากของระบบในการจับความรู้ที่อยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge) ปัญหาของการจัดการความรู้ไม่ได้อยู่ที่การเปลี่ยนวัฒนธรรมให้คนมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เพราะธรรมชาติของมนุษย์ชอบการพูดคุย ถกเถียง และมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ยากคือ ทำอย่างไรจึงจะดึงหรือจับความรู้และความคิดของผู้อื่นออกมา และจะถ่ายทอดให้คนอื่นๆ ในองค์กรได้เรียนรู้ในรูปแบบที่ง่ายต่อการเข้าถึง (Explicit Knowledge) ได้อย่างไร ซึ่งปัจจุบันหลายองค์กรมีการจัดทำฐานข้อมูลขึ้น แต่ปัญหาก็คือ มีจำนวนการเข้าไปใช้ฐานข้อมูลน้อย
3.ขาดการกระตุ้นให้เห็นความสำคัญจากผู้บริหาร ผู้บริหารเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นให้ผู้ปฏิบัติงานใช้ระบบ และต้องเป็นตัวอย่างในการใช้งาน ไม่ใช่เป็นเพียงคำพูดหรือนโยบายอย่างเดียว แต่ที่ผ่านมาพบว่า ผู้บริหารใช้เครื่องมือน้อยครั้ง แต่ต้องการให้พนักงานใช้มาก นอกจากนี้การใช้ระบบ KMS จำเป็นต้องมีการฝึกอบรมและเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง แต่ปัญหาที่พบก็คือ พนักงานส่วนใหญ่มักไม่ใส่ใจเรียนรู้การใช้งานอย่างจริงจัง ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของผู้บริหาร ที่ต้องสื่อสารถึงเป้าหมายของการใช้ระบบต่อความสำเร็จขององค์กร
4.การผลักดันอย่างไม่ถูกวิธีของผู้บริหาร ที่ผ่านมาพบว่าผู้ปฏิบัติงานรู้สึกว่ามีแรงกดดัน และขาดแรงจูงใจในการใช้เทคโนโลยี ทั้งนี้เนื่องมาจากผู้บริหารมีการผลักดันมากเกินไป จนบางครั้งเหมือนกับการบังคับ วิธีการที่ถูกต้อง คือ ควรให้ผู้ปฏิบัติงานเห็นประโยชน์ในการใช้งานด้วยตนเอง โดยเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลา ไม่สามารถใช้ระยะเวลาสั้นๆ เพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมของพนักงานได้

ที่มาของภาพ
ภาพเด็กอ่านหนังสือ http://www.dhammathai.org/articles/data/imagefiles/509.jpg

รูปแบบสารสนเทศในการจัดการความรู้ของหน่วยงานและองค์กรต่างๆ

2009-11-15T16:49:00.013+07:00

ผู้วิจัยได้ทำการศึกษารูปแบบสารสนเทศในการจัดการความรู้ ของหน่วยงานและองค์กรต่างๆ ดังนี้

1. คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (http://www.kmit.org/)
การจัดการองค์ความรู้ได้จัดทำขึ้นในรูปแบบของระบบจัดการองค์ความรู้ (Knowledge Management System: KMS) ที่ประกอบไปด้วยการบริหารจัดการองค์ความรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการรวมกลุ่มกันของสมาชิกของคณะในลักษณะชุมชนนักปฏิบัติด้านต่างๆ ทำการเสาะแสวงหาองค์ความรู้ และนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมและเผยแพร่ความรู้ที่มีอยู่ภายในคณะเทคโนโลยีสารสนเทศให้ทุกคนที่สนใจสามารถเข้าถึงความรู้ดังกล่าวได้สะดวกทุกที่ทุกเวลา และสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ดียิ่งขึ้นประกอบด้วย

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ
แผนผัง ประกอบด้วย Event & News, Explicit Knowledge, Tacit Knowledge, Knowledge Cafe, Guest book, Cop, คำคมคารม KM และ Km Link

2.มหาวิทยาลัยขอนแก่น (http://home.kku.ac.th/km/index.php)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ และ Blog
แผนผัง ประกอบด้วย ข่าวทั่วไป, Bloger KKU(รวมบล็อกของอาตารย์ต่างๆ ในมหาวิทยาลัย),บทความและดาวน์โหลด,แฟ้มภาพ,ค้นหา,รายนามคณะกรรมการจัดทำ KM และข่าวประชาสัมพันธ์

3.คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (http://www.sc.mahidol.ac.th/SCKM/index.htm)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพ็จ และ Blog
แผนผัง ประกอบด้วย ข่าวกิจกรรม Km, บทสัมภาษณ์ต่างๆ เกี่ยวกับ KM, CoP/กิจกรรม KM, Blog ของชาวคณะวิทยศาสตร์, รวมแหล่ง KM ในประเทศไทย, คลังความรู้คณะวิทยาศาสตร์, นโยบายและแผน, ห้องสมุด, KM คืออะไร,ภาพข่าวและกิจกรรม

4.คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (http://www.ns.mahidol.ac.th/english/KM/index.htm)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ และ Blog
แผนผัง ประกอบด้วย บทความน่ารู้, ชุมชนนักปฏิบัติ, นานาสาระ, กระดานข่าว, องค์ความรู้, ข่าวประชาสัมพันธ์, การประชุมวิชาการ, การดูงาน, เรียนรู้ประสบการณ์, KM ภาควิชาและสำนักงานคณะบดี

5.คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล (http://www.si.mahidol.ac.th/km/index2.asp)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ และ Blog
แผนผัง ประกอบด้วย ห้องเสวนา, ชุมชนนักปฏิบัติ Cop, โครงการติดดาว, Good Practice, Knowledge Cafe, สารพันเรื่องยา, ภาพกิจกรรม, ข่าวสารคุณภาพ, KM Library, ประชาสัมพันธ์, บอกเล่าความสำเร็จ KM, ทันข่าวทันเหตุการณ์, คำคมคารม KM, บทความน่าสนใจ,คำถามประจำเดือน,งานนำเสนอ

6.คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (http://medinfo.psu.ac.th/KM/KM.htm)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ
แผนผัง ประกอบด้วย คณะกรรมการ, บทความ/สื่อ, Best Practice, รายงานการประชุม, ภาพกิจกรรม, e-library, CoP webboard, KM news, ข่าวประชาสัมพันธ์

7.การจัดการความรู้มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (http://km.wu.ac.th/)

เทคโนโลยีที่ใช้ การเขียนเว็บเพจ และบล็อก
แผนผัง ประกอบด้วย เมนูหลัก(ประวัติล,แผนยุทธศาสตร์), พัฒนาองค์กร (แนะนำหน่วยงาน,พัฒนาบุคลากร,วัฒนธรรมองค์กร,ระบบคุณภาพ,Best Practice,เอกสารดาวน์โหลด),ข่าวประชาสัมพันธ์,ตลาดนัดความรู้,ชุมนุมนักปฏิบัติ CoP,แลกเปลี่ยนเรียนรู้,บทความ/สัมภาษณ์, นานนาสาระ,ภาพกิจกรรม, แนะนำบล็อก,Language Learning

ยังไม่เสร็จครับ

ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีการจัดการความรู้

2009-11-12T17:31:00.019+07:00

บูรชัย ศิริมหาสาคร และพัดชา กวางทอง (Singapore Productivity and Standards Board, 2001 อ้างถึงใน บุญดี บุญญากิจและคณะ (2548 :156), 2552 : 177-178 ) ได้จำแนกเครื่องมือทางเทคโนโลยีสารสนเทศที่ใช้จัดการความรู้ ให้เหมาะสมกับขั้นตอนกระบวนการความรู้ (Knowledge Process) 7 ขั้นตอน ดังนี้

ขั้นตอนในกระบวนการความรู้
1.การค้นหาความรู้
2.การสร้างและแสวงหาความรู้
ประเภทของเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศ : Idea generating tools, Data mining tools, OLAP tools, Conceptual mapping tools, Intelligent agents
การใช้งานเครื่องมือ : เพื่อช่วยสร้างความคิดใหม่ๆ , เพื่อช่วยสกัดเอาความคิดใหม่ๆ แนวโน้มต่างๆ รวมถึงพฤติกรรมของลูกค้า, เพื่อช่วยค้นหาข้อมูลและสร้างความรู้ใหม่ๆ ขึ้นมาจากหลักการที่เหมือนกัน, เพื่อช่วยเก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ

3.การจัดการความรู้ให้เป็นระบบ
4.การประมวลและกลั่นกรองความรู้
ประเภทของเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศ : Document management systems, Case-based reasoning, Visual maps, Metadata repositories, Data/Knowledge bases,Directories
การใช้งานเครื่องมือ : เพื่อช่วยกลั่นกรองและจัดลำดับข้อมูล, เพื่อจัดข้อมูลให้เป็นระบบ, ช่วยแปลความรู้และประสบการณ์ต่างๆ เพื่อนำไปจัดเก็บไว้ในฐานความรู้

5.การเข้าถึงความรู้
ประเภทของเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศ : E-mail, Workflow software, Data warehouse/Data mart, Intranet, web,Search and retrieval technologies
การใช้งานเครื่องมือ : เพื่อใช้สื่อสารความรู้ต่างๆ, ทำให้ข้อมูลสามารถเข้าถึงง่าย,เพื่อช่วยในการตัดสินใจและการแก้ปัญหาต่างๆ

6.การแลกเปลี่ยนแบ่งปันความรู้
7.การเรียนรู้
ประเภทของเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศ : Collaboration tools, Audio/Video conferencing Tools, Meeting support software, Intranet, Extranet, Computer aided training
การใช้งานเครื่องมือ : ช่วยเชื่อมโยงบุคลากรภายในองค์กรที่อยู่ต่างสถานที่เข้าไว้ด้วยกันเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้, ส่งเสริมให้เกิดการปฏิสัมพันธ์และการทำงานที่เกื้อกูลกัน, สนับสนุนและอำนวยความสะดวกสำหรับการเรียนรู้

พรรณี สวนเพลง (2552 : 151-162) ได้สรุปถึงเทคโนโลยีสารสนเทศที่มาสนับสนุนกระบวนการจัดการความรู้ ในภาพรวมไว้ดังนี้
1.การสร้างความรู้ (Create Knowledge) เทคโนโลยีสารสนเทศที่ช่วยสร้างความรู้ เช่น โปรแกรมแคด (Computer Aided Design : CAD) การใช้ระบบความจริงเสมือน (Virtual Reality Systems) คอมพิวเตอร์ที่ใช้วิเคราะห์การลงทุน (Investment Workstation) เหล่านี้เป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความรู้ใหม่
2.การประมวลผลความรู้ (Knowledge Processing) คือ การแปลงความรู้ให้เป็นรูปแบบที่สามารถเข้าถึงและนำไปประยุกใช้ได้สะดวก จำเป็นต้องมีผู้รับผิดชอบทั้งโดยตรงและโดยอ้อม เป็นทั้งผู้ลงมือปฏิบัติ และเป็นผู้ประสานงาน หรือที่เรียกว่า แรงงานความรู้ (Knowledge Worker) ด้านการจัดการความรู้อย่างจริงจัง
3.การถอดและการให้รหัสความรู้ (Knowledge Capture and Condification) เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระบวนการจขัดการความรู้ โดยสามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่มาสนับสนุน เช่น ระบบปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence Systems : AIS) ซึ่งเป็นสาขาของวิชาคอมพิวเตอร์ที่เลียนแบบการเรียนรู้ และการตัดสินใจต่างๆ ของมนุษย์ โดยมีองค์ประกอบที่สำคัญ คือ ระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert Systems : ES ) เป็นโปรแกรมที่นำฐานความรู้ (Knowledge Base) ซึ่งประกอบด้วยกฏเกณฑ์ของความรู้ที่เป็นความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และโปรแกรมจะทำงาน เมื่อมีการป้อนข้อมูลโดยผู้ใช้ลักษณะการถามตอบ และประมวลคำตอบจากที่ผู้ใช้ป้อนเข้าไป เพื่อหาข้อสรุป หรือคำแนะนำที่ต้องการ
4.การแบ่งปันความรู้ (Knowledge Sharing) ระบบสานสนเทศที่ช่วยสนับสนุนการแบ่งปันความรู้ เช่น กรุ๊ปแวร์ (Groupware) ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ที่มีหน้าที่ในการสนับสนุนกิจกรมความร่วมมือของกลุ่มคน ประกอบด้วยซอฟต์แวร์ที่ช่วยแบ่งปันสารสนเทศ การประชุมอิเลคทรอนิกส์ การจัดตารางเวลา และการส่งอีเมล เป็นเครือข่ายที่กลุ่มคนทำงานในสถานที่ต่างกันสามารถทำงานร่วมกันได้ หรือการใช้อินทราเน็ต เพื่อเชื่อมโยงเครือข่ายของคนและหน่วยงานภายในองค์กร

นอกจากนั้นยังกล่าวต่อว่า การจัดการความรู้เป็นการผสมผสานของเทคโนโลยี กับการเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในองค์กร เทคโนโลยีที่ใช้ในการจัดการความรู้ ได้แก่ เทคโนโลยีเวิร์กโฟลว์ (Workflow),โปรแกรมการจัดการกระบวนการ (Process Management) และโปรแกรมระบบการจัดการความรู้ (Knowledge Management Systems : KMS) ส่วนการเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในองค์กร เช่น การเปลี่ยนกระบวนการคิดให้เป็นระบบ การคิดสร้างสรรค์ และกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเองตลอดชีพ โดยการพัฒนาองค์กรให้เป็นองค์กรอัจฉริยะ (Intelligence Organization) หรือ องค์กรการเรียนรู้

โปรแกรมระบบการจัดการความรู้
พรรณี สวนเพลง (2552: 163-167) ได้แบ่งโปรแกรมระบบการจัดการความรู้ออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่
1.บริการโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure Services) หมายถึงเทคโนโลยีพื้นฐานที่จำเป็นในการประยุกต์กับการจัดการความรู้ มี 2 ประเภท คือเทคโนโลยีจัดเก็บ และเทคโนโลยัสำหรับการสื่อสาร ซึ่งแต่ละส่วนแยกได้ดังนี้

เทคโนโลยีที่สนับสุนนการจัดเก็บความรู้ (Storage of Technology) หรือเรียกว่า คลังความรู้ (Knowledge Repository) เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บตัวเนื้อหาความรู้ (Content) และโครงสร้าง (Structure) ประเภทของเทคโนโลยัจัดเก็บความรู้ แบ่งออกเป็น (1) คลังข้อมูล (Data Warehouse) และ (2) แม่ข่ายความรู้ (Knowledge Server)
เทคโนโลยีที่สนับสนุนการสื่อสาร (Technology for Communication) มี 3 ประเภท ได้แก่ (1) เทคโนโลยีในการสื่อสารระหว่างพนักงาน (2) เทคโนโลยีที่สนับสนุนความร่วมมือระหว่างพนักงาน (3) เทคโนโลยีการจัดการการทำงานของบุคลากร (Workforce Management)

2.บริการความรู้ (Knowledge Service) หมายถึง การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนการให้บริการความรู้ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของการจัดการความรู้ มี 3 ด้าน ได้แก่ (1) การสร้างความรู้ (Knowledge Creation) (2) การแบ่งปันความรู้ (Knowledge Sharing) และ (3) การใช้ความรู้ซ้ำ (Knowledge Reuse)

3.บริการประสานผู้ใช้กับแหล่งความรู้หรือแหล่งสารสนเทศ (Presentation Services) สารสนเทศเป็นสิ่งสำคัญที่ใช้ในการสนับสนุนการตัดสินใจ แต่ทว่าปัญหาของจำนวนสารสนเทศที่เพิ่มมากขึ้นทุกวันจนเกิดการล้นทะลัก และกระจัดกระจายอยู่ในหลากหลายแหล่ง ทำให้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพของการตัดสินใจที่ลดต่ำลงด้วย เนื่องจากผู้ใช้มักจะไม่ใช้ความพยายามในการแสวงหาสารสนเทศที่ต้องใช้เวลามากเกินความจำเป็น สิ่งนี้ทำให้เกิดความจำเป็นในการพัฒนาบริการประสานผู้ใช้ กับแหล่งความรู้หรือแหล่งสารสนเทศ โดยมีการประยุกต์เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้กับแหล่งความรู้/สารสนเทศ ซึ่งมี 2 ประเภท คือ บริการที่แสดงความเป็นส่วนบุคคลของผู้ใช้แต่ละคน (Personalization) และระบบที่ช่วยการมองเห็น (Visualization)

ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในระบบการจัดการความรู้ ต้องออกแบบให้ตอบสนองต่อความต้องการผู้ใช้และใช้งานง่าย ซึ่ง พรรณี สวนเพลง (2552 : 172-173) ได้กล่าวถึงเรื่องการออกแบบ ไว้ดังนี้
1.ให้พนักงานทุกคนสามารถขอมีพื้นที่ของตนเองบนเว็บไซต์ขององค์กร
2.มีการแลกเปลี่ยนความรู้บนเว็บไซต์
3.มีพื้นที่สำหรับจัดเก็บขุมความรู้ (Knowledge Asset)
4.ให้พนักงานสามารถติดต่อกันได้อย่างรวดเร็ว
5.ใช้เป็นเครื่องมือสร้างความคึกคักในการแลกเปลี่ยนแบ่งปันความรู้

ที่มาของภาพ
มดคาบไบไม้ http://file.gagto.com/luvjamai/2009124_59757.jpg

การวิเคราะห์ ออกแบบและพัฒนาระบบสารสนเทศ

2009-11-12T17:30:00.015+07:00

ระบบสารสนเทศ (Information System) : คือระบบการจัดการข้อมูลจำนวนมากให้เหลือสารสนเทศจำนวนน้อย โดยระบบนี้จะช่วยจัดการข้อมูลที่ต้องการใช้ เพื่อช่วยในการดำเนินธุรกิจและการตัดสินใจ (ณัฎฐพันธ์ เขจรนันทน์, 2551 : 23)

ส่วนประกอบของระบบสารสนเทศ (ณัฎฐพันธ์ เขจรนันทน์, 2551 : 23-25)

อุปกรณ์ หรือฮาร์ดแวร์ (Hardware)
ชุดคำสั่ง หรือซอฟต์แวร์ (Software) แบ่งออกเป็น ซอฟต์แวร์ระบบ (System Software) และซอฟต์แวร์ประยุกต์ (Application Software)
ข้อมูล (Data)
กระบวนการ (Processes)
บุคลากร (People)

เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology : IT) (ณัฎฐพันธ์ เขจรนันทน์, 2551 : 27)
หมายถึง เทคโนโลยีที่ประกอบขึ้นด้วยระบบจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล ระบบสื่อสารโทรคมนาคม และอุปกณ์สนับสนุนการปฏิบัติงานด้านสารสนเทศ ที่มีการวางแผน การจัดการ และใช้งานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ในปัจจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศมักจะเรียกรวมเป็น เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology) หรือ ICT ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นจากการผสมผสานระหว่าง ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และระบบสื่อสารโทรคมนาคม (Telecommunication Systems) ที่ช่วยในการปฏิบัติงาน เพื่อใช้ในการสื่อสาร การดำเนินการ และเพิ่มประสิทธิภาพให้กับงานหรือผลผลิต ตลอดจนช่วยให้ข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจแก่ผู้บริหาร เทคโนโลยีสารสนเทศต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ประการ

ระบบประมวลผล
ระบบสื่อสารโทรคมนาคม
การจัดการข้อมูล

การพัฒนาระบบสารสนเทศ (Information System Developement)

ณัฎฐพันธ์ เขจรนันทน์ (2551 : 66) ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ การวางแผนระบบ-->การวิเคราะห์ระบบ-->การออกแบบระบบ-->การปรับใช้ระบบ-->การบำรุงรักษาระบบ และได้ระบุรูปแบบวงจรการพัฒนาระบบไว้ 4 รูปแบบ ได้แก่
1.รูปแบบน้ำตก (Waterfall Model)
2.รูปแบบวิวัฒนาการ (Evolutionary Model)
3.รูปแบบค่อยเป็นค่อยไป (Incremental Model)
4.รูปแบบเกลียว (Spiral Model)

ส่วน ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล (2549: 304-320) กล่าวถึงวงจรการพัฒนาระบบสารสนเทศ แบ่งออกเป็น 6 ระยะ ๆ ได้แก่
1.การกำหนดและเลือกโครงการ (System Identification and Selection)
2.การเริ่มต้นและวางแผนโครงการ (System Initiation and Planning)
3.การวิเคราะห์ระบบ (System Analysis)
4.การออกแบบระบบ (System Design)
5.การพัฒนาและติดตั้งระบบ (System Implementtation)
6.การบำรุงรักษาระบบ (System Maintenance)
และกล่าวถึงการพัฒนาระบบรูปแบบต่างๆ อาทิ การพัฒนาระบบแบบน้ำตก (Waterfall Model) การพัฒนาระบบแบบน้ำตกที่ย้อนกลับขั้นตอนได้ (Adapted Waterfall) การพัฒนาระบบอย่างรวดเร็ว (Rapid Application Development) การพัฒนาระบบในรูปแบบขดลวด (Evolutionary Model SDLC)

หลักเกณ์ในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการพัฒนาระบบ ณัฎฐพันธ์ เขจรนันทน์ (2551 : 76-77) กล่าวไว้มี 14 ข้อ ได้แก่
1.คำนึงถึงเจ้าของระบบและผู้ใช้ระบบ เพื่อให้ได้ระบบตรงต่อความต้องการมากที่สุด และควรคำนึงถึงบทบาทของเจ้าของระบบว่า เป็นผู้ตัดสินใจลำดับสุดท้ายในการแสดงความพึงพอใจต่อระบบที่พัฒนาขึ้นมา 2.ปรับเปลี่ยนทัศนคติของผู้ใช้ระบบ ให้มีทัศนคติที่เปลี่ยนไปได้ว่า การนำคอมพิวเตอร์มามีส่วนร่วมในการทำงานนั้น ถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการทำให้งานเกิดความรวดเร็วและถูกต้องมากยิ่งขึ้น อันจะส่งผลให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กรที่ตนทำงานอยู่
3.พิจารณาถึงต้นทุน โดยเฉพาะการนำเอาเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่จำนำเข้ามาใช้ในระบบ
4.พยายามเข้าถึงปัญหาให้ตรงจุด ต้องนึกถึงปัญหาที่วิเคราะห์มาว่าเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริง และมีโอกาสในการแก้ปัญหานั้นได้ รวมทั้งต้องพยายามจับประเด็นถึงสาเหตุของปัญหาให้ได้
5.ในการพัฒนาระบบจะต้องมีการกำหนดขั้นตอนหรือกิจกรรมต่างๆ ที่ควรจะทำอย่างชัดเจน
6.กำหนดมาตรฐานในระหว่างการพัฒนาระบบ เพื่อให้เป็นกฏ/ระเบียบในการปฏิบัติงาน อันจะส่งผลให้การปฏิบัติงานเกิดข้อผิดพลาดน้อยที่สุด
7.จัดทำเอกสารประกอบทุกขั้นตอน และจะต้องมีความเป็นระเบียบ ถูกต้อง และเป็นปัจจุบันมากที่สุด รวมถึงจะต้องมีรายละเอียดอย่างชัดเจนและสามารถนำไปใช้งานได้จริง
8.ตรวจสอบการปฏิบัติงานในการพัฒนาระบบ ว่าเป็นไปตามความต้องการของเจ้าของระบบหรือผู้ใช้ระบบหรือไม่
9.นักวิเคราะห์ระบบควรเพิ่มความรอบคอบในการวิเคราะห์ถึงปัญหาต่างๆ ควรหาทางเลือกให้มากพอสมควร แล้วนำมาเปรียบเทียบกัน
10.ควรมีการพิจารณาถึงประสิทธิผลของความคุ้มค่าในการลงทุน (Cost-effectiveness) ของแต่ละแนวทางเลือกประกอบกันไปด้วย
11.เตรียมความพร้อมหากแผนงานหรือโครงการต้องถูกยกเลิก หรือต้องทบทวนใหม่ในระหว่างการพัฒนาระบบนั้น อันเนื่องจากการวิเคราะห์และประเมินผลแล้วว่าเป็นโครงการที่มีข้อผิดพลาดหรือไม่คุ้มค่าในการลงทุน ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อองค์กรได้
12.แตกระบบใหญ่ให้เป็นระบบย่อย แล้วทำการแก้ปัญหาไปทีละส่วน นั่นคือการแบ่งแยกปัญหาที่เกิดขึ้นว่าเกิดจากสาเหตุใดบ้าง แล้วแก้ปัญหานั้นทีละสาเหตุ ก็จะสามารถทำให้กระบวนการแก้ไขปัญหานั้นมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
13.ออกแบบระบบเพื่อรองรับการเติบโตและการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
14.ต้องตระหนักถึงควมต้องการสำคัญที่นำมาใช้พัฒนาระบบ ก็คือความต้องการจากผู้ใช้งาน รวมไปถึงการคาดการณ์ถึงความต้องการของผู้ใช้ระบบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตด้วย

ส่วน ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล (2549: 302-304) ได้ระบุว่าหลักในการพัฒนาระบบสารสนเทศให้มีประสิทธิภาพ มี 8 ข้อดังนี้
1.คำนึงถึงเจ้าของและผู้ใช้ระบบ
2.เข้าถึงปัญหาให้ตรงจุด
3.กำหนดขั้นตอนหรือกิจกรรมในการพัฒนาระบบ
4.กำหนดมาตรฐานในการพัฒนาระบบ
5.ตระหนักว่าการพัฒนาระบบเป็นการลงทุนประเภทหนึ่ง
6.เตรียมความพร้อมหากจะต้องยกเลิกหรือทบทวนระบบสารสนเทศที่กำลังพัฒนา
7.แตกระบบสารสนเทศที่จะพัฒนาออกเป็นระบบย่อย
8.ออกแบบระบบให้สามารถรองรับต่อการขยายหรือปรับเปลี่ยนในอนาคต

รูปแบบและกระบวนการจัดการความรู้

2009-11-12T17:28:00.018+07:00

ทฤษฎีปิรามิดแห่งความรู้ของ Yamazaki
Dr.Hideo Yamazaki (บูรชัย ศิริมหาสาครและพัดชา กวางทอง, 2552 : 26-32) จากสถาบันวิจัยโนมูระ ประเทศญี่ปุ่น ได้ทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับลักษณะของความรู้ แล้วพบว่า ความรู้มีลักษณะคล้ายกับรูปปิรามิด ลักษณะตามภาพ

ปิรามิดความรู้ของ Yamazaki จะแบงลักษณะความรู้ออกเป็น 4 ประเภท เรียงลำดับจากฐานปิรามิดไปสู่ยอด ซึ่งความรู้แต่ละประเภท จะมีลักษณะแตกต่างกัน แต่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันดังนี้

1.ข้อมูล (Data) คือข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งได้จากการสังเกตุสิ่งที่เกิดขึ้น โดยยังไม่ผ่านกระบวนการวิเคราะห์หรือจัดระบบให้เป็นหมวดหมู่จึงเป็นข้อมูลดิบ
2.สารสนเทศ (Information) คือข้อมูลที่ผ่านกระบวนการวิเคราะห์แล้ว มีการจัดระบบ จำแนกให้เป็นหมวดหมู่ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์เกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
3.ความรู้ (Knowledge) คือสารสนเทศที่ผ่านกระบวนการคิดเปรียบเทียบ เชื่อมโยงกับความรู้อื่น จนเกิดความเข้าใจ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
4.ภูมิปัญญา (Wisdom) คือการประยุกต์ใช้ความรู้ เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนาการทำงาน

การจัดการความรู้ตามแนวคิดนี้ คือ การเก็บรวบรวมข้อมูล นำมาจัดระบบให้เป็นสารสนเทศ เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลและสารสนเทศแล้ว จะได้ความรู้ เมื่อมีความรู้เป็นฐานในการคิด จะทำให้เกิดปัญญาในการแก้ปัญหา

ปิรามิดแห่งความรู้ เป็นทฤษฎีการจัดการความรู้ในยุคที่ 1 ที่มุ่งเน้นการสร้างฐานข้อมูลขององค์กร เพื่อใช้ในการบริหาร ซึ่งนักวิชาการบางท่านเรียกยุคนี้ว่า ยุค Information for Decision-Support เกิดขึ้นในโลกยุคสังคมข้อมูลข่าวสาร (Information Society) ซึ่งมีปรัชญาความเชื่อว่า "ความรู้ คือ ข้อมูลสารสนเทศ" ใครมีข้อมูลสารสนเทศที่เหนือกว่า จะเป็นผู้ชนะในการแข่งขันทางธุรกิจ เพราะว่า "Information is Power" (ข้อมูล คือ อาวุธที่ทำให้เราชนะทุกเวที) ผู้จัดการความรู้ในยุคที่ 1 นี้ เรียกชื่อย่อว่า "CIO" (Chief Information officer)

ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็งแห่งความรู้ ของ Nonaka
Michael Polanyi และ Ikujiro Nonaka (บูรชัย ศิริมหาสาครและพัดชา กวางทอง, 2552 : 34-45) ได้ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับธรรมชาติของความรู้ว่า ความรู้คืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร เขาพบว่า ความรู้มีลักษณะแตกต่างจากปิรามิดแห่งความรู้ของ Yamazaki โดย Nonaka ได้เปรียบเทียบความรู้กับรูปภูเขาน้ำแข็ง ซึ่งจำแนกความรู้ออกเป็น 2 ประเภท คือ Tacit และ Explicit Knowledge ดังภาพ

1.Explicit Knowledge แปลเป็นภาษาไทยว่า ความรู้แจ้งชัด คือ ความรู้ที่เป็นเหตุเป็นผล หรือ ความรู้เชิงทฤษฎีที่บันทึกไว้ในสื่อต่างๆ เช่น เอกสารตำรา และคู่มือการปฏิบัติงาน เป็นความรู้ที่ง่ายต่อการอธิบายถ่ายทอด ซึ่งทำให้ผู้อื่นสามารถเข้าถึงการรูนั้นง่าย จึงเปรียบได้กับภูเขาน้ำแข็งส่วนที่โผล่พ้นน้ำขึ้นมามองเห็นได้ชัดเจน มีปริมาณ 20% ของความรู้ทั้งหมด

2.Tacit Knowledge แปลเป็นภาษาไทยว่า ความรู้ฝังลึก คือ ความรู้เชิงประสบการณ์ที่ซ่อนอยู่ในตัวคน ในลักษณะของความชำนาญ หรือ ความเชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นความสามารถพิเศษเฉพาะบุคคล หรือ พรสวรรค์ ซึ่งยากแก่การอธิบายถ่ายทอดให้เป็นลายลักษณ์อักษร ด้วยเหตุที่เป็นความรู้ที่ซ่อนอยู่ในตัวคน มองเห็นไม่ชัดเจน จึงเปรียบได้กับภูเขาน้ำแข็ง ส่วนที่จมอยู่ใต้น้ำซึ่งมองไม่เห็น มีปริมาณ 80% ของความรู้ทั้งหมดของคนเรา

นอกจากนี้ ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็งแห่งความรู้ของ Nonaka ยังมีความเชื่อว่า ความรู้ทั้งสองประเภท คือ Tacit K และ Explicit K สามารถเปลี่ยนสถานะระหว่างกันได้ ถ้ามีการบริหารจัดการความรู้ กล่าวคือ Tacit K สามารถเเปลี่ยนสถานะเป็น Explicit K และ Explicit K ก็สามารถเปลี่ยนเป็น Tacit K ได้ และเมือใดก็ตามที่มีการเปลี่ยนสถานะของความรู้ จะทำให้มีการผุดบังเกิดของความรู้ใหม่ๆ ขึ้น เรียกว่า เกลียวความรู้ (Knowledge Spiral)

การจัดการความรู้ในยุคที่ 2 คือ ยุค Tacit-Explicit Knowledge Management ที่มุ่งเน้นถ่ายโอนความรู้ในตัวพนักงาน ให้กลายเป็นฐานความรู้ขององค์กร มีปรัชาความเชื่อว่า "Sharing Knowledge is Power" (การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทำให้เรามีพลังอำนาจเหนือคู่แข่ง) ผู้จัดการความรู้ในยุคที่ 2 นี้ เรียกชื่อย่อว่า "CKO" (Chief Knowledge officer)

การจัดการความรู้ในยุคที่ 3 คือ ยุค Informal Communities and Natural Flow of Knowledge ที่เน้นการถ่ายทอดความรู้ ด้วยการเสวนา (Dialogue) หรือ การเล่าเรื่องความสำเร็จ (Storytelling) ผ่านชุมชนนักปฏิบัติ (Community of Practice : CoP) ซึ่งเป็นกลุ่มสนใจของสมาชิกที่มีปัญหาในการทำงานคล้ายกัน มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทำให้เกิดการช่วยเหลือเกื้อกูลกันเป็นชุมชน มากกว่าเน้นการสร้างฐานความรู้ขององค์กรเพียงอย่างเดียวเหมือนในยุคที่ 1 และ 2

การจัดการความรู้ในยุคที่ 3 นี้เป็นการผสมผสานแนวคิดทฤษฎีปิรามิดแห่งความรู้ของ Yamazaki และภูเขาน้ำแข็งแห่งความรู้ของ Nonaka เข้าด้วยกัน เป็นยุคของการทำงานแบบเครือข่าย และมีสมาชิกกลุ่มที่หลากหลายอยู่ในเครือข่าย (Multi-Member Organization) โดยมีแนวคิดหลักคือ "Knowledge Sharing Network" (การแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบเครือข่าย)

ปลาทูโมเดล (TUNA MODEL)
ประพนธ์ ผาสุขยืด (2550 : 21-26) เปรียบการจัดการความรู้ว่า เหมือนกับปลาทูตัวหนึ่ง ซึ่งมี 3 ส่วน คือ ส่วนหัว ส่วนตัว และส่วนหาง
ส่วนที่ 1 ส่วนหัว เรียกว่า "KV" (Knowledge Vision) หมายถึงส่วนที่เป็นวิสัยทัศน์ หรือเป็นทิศทางของการจัดการความรู้
ส่วนที่ 2 ส่วนตัว เรียกว่า "KS" (Knowledge Sharing) ซึ่งเป็นส่วนของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Share and Learn) ซึ่งถือว่าเป็นส่วนที่ยากลำบากที่สุดในกระบวนการทำ KM
ส่วนที่ 3 ส่วนหางปลา เรียกว่า "KA" (Knowledge Assets) หมายถึง ตัวเนื้อความรู้ที่เก็บสะสมไว้เป็น "คลังความรู้" หรือ "ขุมความรู้"

สรรพวิธีในการจัดการความรู้ (Knowledge Management Tool)
บูรชัย ศิริมหาสาคร และพัดชา กวางทอง (2552 : 151-170) กล่าวว่า การจัดการความรู้ คือ การใช้ความรู้เป็นฐานในการทำงาน และความรู้ดังกล่าว ได้มาจากกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของคนในองค์กร (Km Process) ซึ่งมีขอบข่ายของงาน (KM Framework) ที่ครอบคลุมภารกิจ 5 ประการ คือ DCCSU Processได้แก่

Define การกำหนดประเภทความรู้ที่ต้องการ
Create การสร้าง/ค้นหาความรู้ที่ต้องการ
Capture การเสาะหา/จัดเก็บความรู้ให้เป็นระบบ
Share การแบ่งปัน แลกเปลี่ยน เผยแพร่ กระจาย ถ่ายโอนความรู้
Use การใช้ความรู้เป็นฐานในการทำงาน

สรรพวิธีในการจัดการความรู้ (KM Tools)

ฐานข้อมูลความรู้ (Knowledge Bases) เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลความรู้ต่างๆ ที่จำเป็นต้องใช้ในการทำงานขององค์กรให้เป็นระบบ เพื่อให้บุคลากรที่ต้องการใช้ข้อมูลความรู้นั้น สามารถเข้าถึงข้อมูลนั้นได้อย่างสะดวกรวดเร็ว การรวบรวมจัดเก็บฐานข้อมูลความรู้ สามารถทำได้ 2 วิธี คือ การจัดเก็บในรูปแบบเอกสาร และการจัดเก็บในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT) เช่น website ข้อมูลฐานความรู้ที่รวบรวมสามารถทำได้หลายลักษณะ เช่น สมุดหน้าเหลือง (Yellow Pages) ฐานความรู้บทเรียนและความสำเร็จ (Lesson Learned and Best Practice Databases) แหล่งผู้รู้ในองค์การ (CoE : Center of Ecellence)
ชุมชนนักปฏิบัติ (CoP : Comunity of Practice) CoP เป็นกลุ่มคนที่มารวมตัวกัน เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการทำงาน ทั้งในส่วนที่เป็นวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ซึ่งเป็นประสบการณ์ความสำเร็จ และการสรุปบทเรียน (Lessons Learned) ซึ่งเป็นความผิดพลาดล้มเหลว และข้อควรระวังต่างๆ ในการทำงาน เพื่อถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้กับเพื่อนสมาชิกในกลุ่ม นำไปใช้แก้ปัญหาและพัฒนางานในหน้าที่ของตนให้ดีขึ้น เครื่องมือ หรือกิจกรรมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันภายใน CoP สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การใช้เทคนิคการเล่าเรื่อง (Storytelling) และการสกัดขุมความรู้จากการเล่าเรื่อง (Knowledge Asset) การทบทวนหลังการปฏิบัติงาน (AAR: After Action Reviews) การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Kaizen) การประชุมทบทวนงาน (Retrospect)
การใช้เทคนิคการเล่าเรื่อง (Storytelling) เป็นเทคนิคการดึงความรู้ที่อยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge) ซึ่งยากแก่การอธิบายถ่ายทอด ให้กลายเป็นความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) ด้วยวิธีการเล่าเกี่ยวกับประสบการณ์ความสำเร็จในการทำงานของตนเองให้สมาชิกในกลุ่มฟัง ทำให้สมาชิกได้เรียนรู้จากประสบการณ์ความสำเร็จจากผู้อื่น บางท่านจึงเรียก Storytelling ว่า Success Story หรือ เรื่องเล่าจากความสำเร็จ
การทบทวนหลังการปฏิบัติ (AAR: After Action Reviews) คือการอภิปรายเกี่ยวกับเหตุการที่เกิดขึ้นจากการทำงาน โดยให้สมาชิกแต่ละคนได้พูดสะท้อนความคิดเห็น หรือความรู้สึกที่มีต่อการทำงานที่ผ่านมาว่า มีจุดเด่น จุดด้อย และข้อควรปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น ถ้าจะมีการทำงานนี้อีกในครั้งต่อไป ซึ่งจะทำให้สมาชิกในทีมได้เรียนรู้ความสำเร็จ ความผิดพลาด และสิ่งที่ควรปรับปรุงแก้ไขในการทำงาน
ไคเซน : การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Kaizen) เป็นเครื่องมือที่ใช้แก้ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในภายในหน่วยงาน ด้วยการส่งเสริมและเปิดโอกาสให้บุคลากรที่ปฏิบัติงานระดับรากหญ้า ได้มีส่วนร่วมในการคิด หรือนำเสนอวิธีการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นหน้างานจริง เนื่องจากในบางกรณี หัวหน้างานหรือผู้บริหารระดับบนไม่ได้ลงไปสัมผัสกับงานในภาคสนามด้วยตนเอง จึงมองไม่เห็นข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นจากการทำงาน
สภากาแฟ (Knowledge Cafe') เป็นเครื่องมือ หรือวิธีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบ Face to Face คล้ายกับ "สภากาแฟ" ในสำนวนไทย เป็นกลุ่มคนเล็กๆ (4-5 คน) มาพบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ต่างๆ ในการทำงาน ทำให้เกิดการไหลเวียนของข้อมูลข่าวสาร หรือแพร่กระจายของความรู้ จากบุคคลหนึ่งไปสู่อีกบุคคลหนึ่ง ได้อย่างรวดเร็ว
การประชุมทบทวนงาน (Retrospect) เป็นกิจกรรมการเรียนรู้หลังการทำงาน มีลักษณะคล้ายกับ AAR แต่จะมุ่งเน้นรายละเอียดและมีพิธีการที่มากกว่า ซึ่งจะจัดกิจกรรมหลังทำงานเสร็จประมาณ 2-3 สัปดาห์
เพื่อนช่วยเพื่อน (Peer Assist) เริ่มต้นจากการสำรวจหาข้อมูลว่า มีใครบ้างที่มี Best Practice ในการทำงานในเรื่องราวที่เราต้องการ เรียกว่าแสวงหา "กัลยาณมิตร (Peer)" ซึ่งอาจจะเป็นคนในหน่วยงานหรือนอกหน่วยงานก็ได้ จากนั้นก็ติดต่อขอเรียนรู้วิธีการทำงานจากบุคคลนั้น เช่น ขอไปศึกษาดูงาน ขอโทรศัพท์ หรืออีเมล์ไปถาม เชิญมาบรรยายให้ฟัง หรือใช้วิธีการอื่นๆ กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อนนี้ ไม่ใช่การลอกเลียนแบบวิธีการของเขาทั้งหมด แต่ต้องเรียนรู้แนวคิด และแนวปฏิบัติของเขา แล้วนำมาปรับประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสภาพการทำงานของเรา
การตรวจสอบความรู้ (Knowledge Audit) หมายถึง การตรวจสอบ "สุขภาพ" ด้านความรู้ขององค์กรหรือกลุ่มผู้ปฏิบัติงาน เพื่อให้บรรลุผลสัมฤทธิ์ของการทำงาน มีองค์ประกอบ 4 ประการ คือ 1.การวิเคระห์ความต้องการ 2.การวิเคราะห์สารสนเทศ 3.การตรวจสอบความสามารถในการปฏิบัติงานและการติดต่อสื่อสาร 4.การทบทวนปฏิสัมพันธ์ระหว่างคน และการเลื่อนไหลของความรู้
การจัดตั้งทีมข้ามสายงาน (Cross-Funtional Team) เป็นการจัดตั้งทีมเพื่อมาทำงานร่วมกันในเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่กำหนดขึ้น ภายใต้ความเชื่อที่ว่า การทำงานในแต่ละเรื่อง ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญจากหลายๆ ด้าน มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์และทำงานร่วมกัน จึงจะประสบความสำเร็จ
กิจกรรมกลุ่มคุณภาพและนวัตกรรม (Innovation & Quailty Circles : IQCs) เป็นกลุ่มที่พัฒนามาจากกลุ่ม QCs (Quality Circles) ซึ่งสมาชิกของกลุ่มจะมาจากต่างหน่วยงาน หรือต่างระดับในองค์กร หรืออาจจะมาจากต่างองค์กร กลุ่ม IQCs จะรวมตัวกัน เพื่อค้นหาวิธีการที่ช่วยให้องค์กรบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ หรือปรับปรุงกระบวนการทำงานต่างๆ การทำกลุ่ม IQCs นี้จะเป็นการระดมสมอง เพื่อกำหนดแนวคิดต่างๆ ที่หลากหลายในการพัฒนาองค์กร ตามหัวข้อเรื่องที่ตั้งไว้ และค้นหาทางเบือกที่ดีที่สุด ช่วยแก้ปัญหาในการทำงานของหน่วยงานหรือองค์กร
ระบบพี่เลี้ยง (Mentorin System) เป็นวิธีการถ่ายทอดความรู้แบบตัวต่อตัว จากผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์มากกว่าไปยังบุคลากรรุ่นใหม่ หรือผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์น้อยกว่า
การสับเปลี่ยนงาน (Job Rotation) และการยืมตัวบุคลากรมาช่วยงาน (Secondment) การสับเปลี่ยนงานเป็นการย้ายบุคลากรไปทำงานในหน่วยงานต่างๆ ซึ่งอาจจอยู่ภายในสายงานเดียวกันหรือข้ามสายงานเป็นระยะๆ เป็นวิธีการที่มีประสิทธิผลในการกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ของทั้งสองฝ่าย ทำให้ผู้ที่ถูกย้ายเกิดการพัฒนาทักษะที่หลากหลายมากขึ้น สำหรับการยืมตัวบุคลากรมาทำงานชั่วคราวนั้น เป็นการย้ายบุคลากรระดับบริหารหรือบุคลากรที่มีความสามารถสูง ไปช่วยทำงานในหน่วยงานข้ามสายงานหรือในหน่วยงาน เพื่อให้ผู้ถูกยืมตัวถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ของตนเองให้หน่วยงาน เป็นการกระจายความรู้ที่ได้ผลในระยะสั้น มนขณะเดียวกันผู้ถูกยืมตัวก็ได้เรียนรู้จากบุคลากรในหน่วยงานอื่น ซึ่งสามารถนำมาพัฒนางานของตนเอง หรือสร้างความรู้ใหม่ๆ ได้
เวทีสำหรับแลกเปลี่ยนความรู้ (Knowledge Forum) การจัดประชุมหรือกิจกรรมเสวนา เพื่อเปิดเวทีให้บุคลากรในองค์กรมีโอกาสพบปะพูดคุยกัน เป็นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันได้ ซึ่งอาจทำได้หลายลักษณะ เช่น การสัมมนา และการประชุมทางวิชาการที่จัดขึ้นเป็นประจำ
การบันทึกความรู้ด้วย Webblog ซึ่งเป็น website รูปแบบหนึ่งที่อยู่ Internet ซึ่งนิยมมาใช้ในการจัดการความรู้ แนวคิดของ Webblog คือ การให้สมาชิกเขียนเล่าเรื่องประสบการณ์ความรู้ใส่เข้าไปบันทึก Blog ของตนเอง แล้วความรู้เหล่านั้น จะเผยแพร่ไปยังสมาชิกคนอื่น ผ่านหน้าจอหลักของ Web หรือจากการสืบค้นของสมาชิกอื่น ซึ่งในบางครั้ง ความรูเหล่านั้นได้ก่อให้เกิดประโยชน์กับมวลสมาชิกเกินความคาดหมาย

รูปแบบการจัดการความรู้ที่ บริษัท Xerox Corporation ในประเทศสหรัฐอเมริกานำมาใช้และประสบความสำเร็จ (ตามแนวคิดของ Mr.Robert Osterhoff) ประกอบด้วยกระบวนการดังนี้ (ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล.2549: 344-345)

เป็นการจัดการการเปลี่ยนแปลงและพฤติกรรม (Transition and Behavior Manament) : สร้างวัฒนธรรมที่เอื้อต่อการแลกเปลี่ยนและแบ่งปันความรู้ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมจะต้องได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารและความร่วมมือของบุคลากรทุกระดับ
การสื่อสาร (Communication): องค์การต้องมีการวางแผนการสื่อสารอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่องและสม่ำเสมอ โดยคำนึงถึงเนื้อหา กลุ่มเป้าหมาย รวมถึงช่องทางในการสื่อสาร
กระบวนการและเครื่องมือ (Process and Tools): มีกระบวนการและเครื่องมือที่เหมาะสมและเอื้อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ในองค์การ
เรียนรู้ (Learning): เป็นการเตรียมความพร้อม สร้างความเข้าใจเพื่อให้บุคลากรตระหนักถึงความสำคัญในการจัดการความรู้ รวมถึงจัดการฝึกอบรมที่เหมาะสมให้กับบุคลากร
การวัดผล (Measurements): เลือกการวัดผลเพื่อให้ทราบถึงสถานะ ความคืบหน้า และผลที่ได้เป็นไปตามที่คาดหวังหรือไม่ อย่างไร ซึ่งจะช่วยให้องค์การสามารถทบทวน และปรับปรุงกระบวนการต่างๆ เพื่อให้บรรลุเป็หมายของการจัดการความรู้
การยกย่องชมเชยและให้รางวัล (Recognition and Rewards): มีการยกย่องชมเชยและระบบการให้รางวัลเพื่อจูงใจให้บุคลากรเข้าร่วมกิจกรรม

โดยเป้าหมายของการจัดการความรู้จะถูกกำหนดให้สอดคล้องกับทิศทางในการดำเนินธุรกิจและเชื่อมโยงกับกลยุทธ์ทางธุรกิจขององค์การ

กระบวนการจัดการความรู้ (กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย .2552 : http://www.dopa.go.th/iad/km/km_des.html)

กระบวนการจัดการความรู้ (Knowledge Management) เป็นกระบวนการที่จะช่วยให้เกิดพัฒนาการของความรู้ หรือการจัดการความรู้ที่จะเกิดขึ้นภายในองค์กร มีทั้งหมด 7 ขั้นตอน คือ

การบ่งชี้ความรู้ เป็นการพิจารณาว่าองค์กรมีวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ เป้าหมายคืออะไร และเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย เราจำเป็นต้องใช้อะไร ขณะนี้เรามีความรู้อะไรบ้าง อยู่ในรูปแบบใด อยู่ที่ใคร
การสร้างและแสวงหาความรู้ เช่นการสร้างความรู้ใหม่ แสวงหาความรู้จากภายนอก รักษาความรู้เก่า กำจัดความรู้ที่ใช้ไม่ได้แล้ว
การจัดความรู้ให้เป็นระบบ เป็นการวางโครงสร้างความรู้ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเก็บความรู้อย่างเป็นระบบในอนาคต
การประมวลและกลั่นกรองความรู้ เช่น ปรับปรุงรูปแบบเอกสารให้เป็นมาตรฐาน ใช้ภาษาเดียวกัน ปรับปรุงเนื้อหาให้สมบูรณ์
การเข้าถึงความรู้ เป็นการทำให้ผู้ใช้ความรู้เข้าถึงความรู้ที่ต้องการได้ง่ายและสะดวก เช่น ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) Web board บอร์ดประชาสัมพันธ์ เป็นต้น
การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ ทำได้หลายวิธีการ โดยกรณีเป็น Explicit Knowledge อาจจัดทำเป็นเอกสาร ฐานความรู้ เทคโนโลยีสารสนเทศ หรือกรณีเป็น Tacit Knowledge จัดทำเป็นระบบ ทีมข้ามสายงาน กิจกรรมกลุ่มคุณภาพและนวัตกรรม ชุมชนแห่งการเรียนรู้ ระบบพี่เลี้ยง การสับเปลี่ยนงาน การยืมตัว เวทีแลกเปลี่ยนความรู้ เป็นต้น
การเรียนรู้ ควรทำให้การเรียนรู้เป็นส่วนหนึ่งของงาน เช่นเกิดระบบการเรียนรู้จากสร้างองค์ความรู้ การนำความรู้ในไปใช้ เกิดการเรียนรู้และประสบการณ์ใหม่ และหมุนเวียนต่อไปอย่างต่อเนื่อง

ที่มาของภาพ
ภาพปิรามิดความรู้ http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/934/1934/images/pyramid/10.jpg
ภาพภูเขาน้ำแข็ง http://www.plan.msu.ac.th/kmplan/fileupload/datapictureA/20090628_9458.jpg

วิธีดำเนินการวิจัยการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ (ร่าง)

2009-11-12T16:59:00.038+07:00

ในการวิจัยการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์นี้ ผู้วิจัยได้ดำเนินการตามขั้นตอนและระเบียบวิธีการ ดังนี้

ขั้นตอนการดำเนินการวิจัย
1.ศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี เอกสาร งานวิจัย ที่เกี่ยวข้อง ตามลำดับดังนี้

ความรู้และการจัดการความรู้
รูปแบบและกระบวนการจัดการความรู้
การวิเคราะห์ ออกแบบและพัฒนาระบบสารสนเทศ (Information System Analysis and Design)
ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีการจัดการความรู้ (Information System and Knowledge Management Technology)
คุณสมบัติและวิธีการใช้งานของ Web-log และเว็บไซต์ที่ให้บริการแบบเครือข่ายสังคม (Social network)
รูปแบบสารสนเทศในการจัดการความรู้ ของหน่วยงานและองค์กรต่างๆ
ปัญหา ข้อจำกัด และเงื่อนไขในการจัดการความรู้
งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

2.สร้างต้นแบบสารสนเทศเพื่อการจัดการความรู้โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ คือ บล็อก "ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Management)"
3.นำต้นแบบสารสนเทศที่ได้ ไปทดสอบกับประชากรกลุ่มตัวอย่าง
4.นำผลการทดสอบ มาวิเคราะห์ หาข้อดี ข้อเสีย ข้อจำกัด แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไขต้นแบบใหม่ แล้วจัดทำเป็นคู่มือ "การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์" ต่อไป

ระเบียบวิธีวิจัย
ในการศึกษาการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ นี้ ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยและพัฒนา (Research and development) ซึ่งเป็นการวิจัยที่มุ่งสร้างตัวแบบในการพัฒนาหรือแก้ปัญหา หรือเพื่อสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์หรือเครื่องใหม่ (Bock, 2001 : 9 อ้างถึงใน วรชัย เยาวปาณี, 2550 : 85) โดยได้ดำเนินการสร้างต้นแบบคือ "บล็อกราชบุรีศึกษา" ต่อจากนั้นผู้วิจัยจะใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบมีส่วนร่วม (Participatory action research ) ซึ่งเป็นการวิจัยที่กลุ่มตัวอย่างเข้ามามีส่วนร่วมในการวิจัยด้วย (วรชัย เยาวปาณี, 2550:83)

การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
1.ประชากรในการวิจัย ได้แก่
1.1 ผู้เขียนบล็อกหลัก (Main Blogger : MB) หมายถึง ผู้ที่รวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ด้านต่างๆ ของจังหวัดราชบุรี นำมาจัดทำหรือแปลงรูปแบบให้ อยู่ในรูปสารสนเทศทางคอมพิวเตอร์ และนำเผยแพร่ขึ้น Blog ซึ่งแบ่งได้ออกเป็น

ผู้เขียนบล็อกหลักทั่วไป (General main blogger : GMB) หมายถึง ผู้ที่รับผิดชอบรวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ของ จ.ราชบุรี โดยไม่ระบุด้าน จัดเผยแพร่ข้อมูลขึ้น Blog ราชบุรีศึกษาได้ทุกด้าน
ผู้เขียนบล็อกหลักเฉพาะด้าน (Specialty main blogger : SMB) หมายถึง ผู้ที่รับผิดชอบรวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ของ จ.ราชบุรี ด้านใดด้านหนึ่งโดยเฉพาะ จัดเผยแพร่ข้อมูลขึ้น Blog ราชบุรีศึกษา เฉพาะด้านนั้นนั้น

1.2.ผู้ร่วมเขียนบล็อก (Co-Blogger : CoB) หมายถึง ผู้ที่ประสงค์ที่จะร่วมเขียนบล็อกโดยเป็นไปตามอัธยาศัย โดยเมื่อมีข้อมูลความรู้ ก็สามารถเผยแพร่ขึ้น Blog ตามด้านที่เกี่ยวข้อง
1.3 ผู้สื่อข่าวประจำบล็อก (Reporter Blogger : RB) หมายถึง ผู้ที่สมัครเป็นผู้สื่อข่าวประจำ Blog เพื่อเขียนข่าวใน Blog ห้วข้อ "ข่าวจากผู้สื่อข่าวประจำ blog" เมื่อมีข่าวสารไม่ว่าจะเล็ก หรือใหญ่ หรือ เรื่องใกล้ตัว สามารถเผยแพร่ข่าวขึ้น Blog ได้เลย
1.4 ผู้เสริมความรู้ (Knowledge User : KU) หมายถึง ผู้ใช้หรือผู้อ่านที่ได้แสดงความคิดเห็น แก้ไข หรือให้ข้อเสนอแนะในท้ายบทความของแต่ละเรื่อง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อความรู้เดิมที่มีอยู่
1.5 ผู้ร่วมแบ่งปัน (Share Blogger) หมายถึง ผู้ที่มี Blog หรือเว็บไซต์ของตนเองหรือองค์กร ที่ยินดีแบ่งปันหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน
1.6 ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ (Announcer) หมายถึง ผู้ที่ช่วยเผยแพร่ข้อมูลความรู้ใน "ราชบุรีศึกษา" ผ่านไปทางเครือข่ายสังคมออนไลน์ต่างต่าง ของตนเองที่มี
1.7 ผู้ร่วมพูดคุยสนทนาใน "ราชบุรีเสวนา" หมายถึง ผู้ที่เข้าร่วมตั้งกระทู้ ให้ข้อเสนอแนะ ให้คำแนะนำ ตอบคำถาม ฯลฯ ในเว็บบอร์ดที่ออกแบบไว้
1.8 ผู้ที่เข้าเยี่ยมชม หมายถึง ผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมบล็อก หรือนำข้อมูลจากบล็อกไปใช้งาน
1.9 ในด้านการศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกราชบุรีศึกษา หมายถึง ประชากรทั้ง 8 ข้อที่กล่าวมาข้างต้น

2.กลุ่มตัวอย่าง
การเลือกกลุ่มตัวอย่าง ผู้วิจัยใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบไม่อ้างอิงทฤษฎีความน่าจะเป็น (Probability theory) (วรชัย เยาวปาณี, 2550:134) โดยแบ่งวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างในแต่ละประชากร ดังนี้
2.1 การเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) ได้แก่
-ผู้เขียนบล็อกหลักเฉพาะด้าน โดยผู้วิจัยได้เชิญชวนผู้ที่มีความสนใจ เข้าร่วมเขียนบล็อกในแต่ละด้าน จำนวนทั้งสิ้น 16 ท่าน แยกเป็น

ด้านประวัติ ตำนานและข้อมูลทั่วไป จำนวน 2 ท่าน
ด้านสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จำนวน 1 ท่าน
ด้านแหล่งท่องเที่ยว ด้านร้านอาหาร ด้านโรงแรมที่พัก ด้านผลิตภัณฑ์ของฝากของที่ระลึก จำนวน 1 ท่าน
ด้านภาพเก่าเล่าอดีต และด้านถาพถ่ายราชบุรี จำนวน 1 ท่าน
ด้านศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญา จำนวน 1 ท่าน
ด้านบุคคลสำคัญ จำนวน 1 ท่าน
ด้านความรู้ทั่วไป จำนวน 1 ท่าน
ด้านบันทึกเหตุการณ์สำคัญ จำนวน 1 ท่าน
ด้านการประกอบอาชีพ ด้านสภาพเศรษฐกิจและสังคม ด้านสภาพปัญหาในชุมชนและสังคม จำนวน 2 ท่าน
ด้านรวมลิงค์ราชบุรี จำนวน 1 ท่าน
ด้านวัด ศาสนา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จำนวน 1 ท่าน
ด้านการศึกษา จำนวน 2 ท่าน
ด้านรวมแผนที่ราชบุรี จำนวน 1 ท่าน

-ผู้เขียนบล็อกทั่วไป ผู้วิจัยได้เชิญชวนผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน เป็นผู้เขียนบล็อกทั่วไป
-ผู้สื่อข่าวประจำบล็อก ผู้วิจัยได้เชิญชวนผู้ที่ทำหน้าที่สื่อมวลชนอยู่แล้ว เข้าร่วมเป็นผู้สื่อข่าวประจำบล็อก นอกจากนั้นยังเปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจสมัครเข้าเป็นผู้สื่อข่าวประจำบล็อกได้อีกทางหนึ่ง

2.2 การเลือกแบบบังเอิญ (Accidental sampling) โดยผู้วิจัยประกาศเชิญชวนผ่านไปทางเว็บบล็อกราชบุรีศึกษา และผ่านทางช่องทางสื่อสารต่างๆ เช่น อีเมล์ หนังสือนำ โทรศัพท์ การบอกต่อ ไม่มีการเจาะจง ไม่มีกฏเกณฑ์ที่แน่นอน และไม่จำกัดจำนวน ได้แก่ ผู้ร่วมเขียนบล็อก ผู้เสริมความรู้ ผู้ร่วมแบ่งปัน ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ ผู้สื่อข่าวประจำบล็อก ผู้ร่วมพูดคุยสนทนาใน "ราชบุรีเสวนา" และผู้ที่เข้าเยี่ยมชม

2.3 ในด้านการศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกราชบุรีศึกษา ผู้วิจัยได้ กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง แบบ........ไว้ดังนี้
-ผู้เขียนบล็อกหลักเฉพาะด้าน จำนวน xx คน
-ผู้เขียนบล็อกทั่วไป จำนวน xx คน
-ผู้สื่อข่าวประจำบล็อก จำนวน xx คน
-ผู้เสริมความรู้ จำนวน xx คน
-ผู้ร่วมแบ่งปัน จำนวน xx คน
-ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ จำนวน xx คน
-ผู้ร่วมพูดคุยสนทนาใน "ราชบุรีเสวนา" จำนวน xx คน
-ผู้ที่เข้าเยี่ยมชม จำนวน xxx คน

การสร้างเครื่องมือในการวิจัย
1. การสร้างต้นแบบ "บล็อกราชบุรีศึกษา"

ขั้นที่ 1 ศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี เอกสาร งานวิจัย ที่เกี่ยวข้อง
ขั้นที่ 2 สร้าง "บล็อกราชบุรีศึกษา" (Ratchaburi Knowledge Management : RKM) ขึ้นเป็นหน้าหลักของต้นแบบ โดยใช้บริการของ บริษัท Google (http://www.blogger.com/)
ขั้นที่ 3 สร้างบล็อกย่อยด้านต่างๆ ขึ้น เพื่อเป็นข้อมูลประกอบหน้าบล็อกหลัก "ราชบุรีศึกษา" โดยแยกออกเป็นด้านต่างๆ ดังนี้

ภาพถ่ายราชบุรี (http://rb-picture.blogspot.com/)
ประวัติ ตำนาน และข้อมูลทั่วไป (http://rb-history.blogspot.com/)
ภาพเก่าเล่าอดีต (http://rb-old.blogspot.com/)
สื่อมวลชนและโทรศัพท์สำคัญ (http://rb-media.blogspot.com/)
โรงแรม ที่พัก (http://rb-hotel.blogspot.com/)
ผลิตภัณฑ์ของฝากของที่ระลึก (http://rb-otop.blogspot.com/)
กีฬาและนันทนาการ (http://rb-sport.blogspot.com/)
สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ (http://rb-geo.blogspot.com/)
วัด ศาสนา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ (http://rb-buddha.blogspot.com/)
บุคคลสำคัญ (http://rb-vip.blogspot.com/)
ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญา (http://rb-wisdom.blogspot.com/)
บันทึกเหตุการณ์สำคัญ (http://rb-story.blogspot.com/)
ความรู้ทั่วไป (http://rb-other.blogspot.com/)
แหล่งท่องเที่ยว (http://rb-tour.blogspot.com/)
ร้านอาหาร (http://rb-food.blogspot.com/)
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (http://rb-environment.blogspot.com/)
สภาพปัญหาในชุมชนและสังคม (http://rb-social.blogspot.com/)
การประกอบอาชีพ (http://rb-work.blogspot.com/)
การศึกษา (http://rb-edu.blogspot.com/)
สภาพเศรษฐกิจและสังคม (http://rb-economic.blogspot.com/)
รวมลิงค์ราชบุรี (http://rb-link.blogspot.com/)
เกี่ยวกับราชบุรีศึกษา (http://about-kmrb.blogspot.com/)
รวมคลิบวีดีโอราชบุรี (http://rb-vdo.blogspot.com/)
บรรณานุกรม (http://rb-refer.blogspot.com/)
ข่าวจากผู้สื่อข่าวประจำบล็อก (http://rb-news-network.blogspot.com/)
แผนผัง Blog ราชบุรีศึกษา (http://rb-update.blogspot.com/)
รวมแผนที่ราชบุรี (http://rb-map.blogspot.com/)
ราชบุรีเสวนา (http://groups.google.com/group/rb-talk) ใช้บริการของ บริษัท Google (http://groups.google.com/)

ขั้นที่ 4 สมัครเข้าร่วมเป็นเครือข่ายสังคมออนไลน์ต่างๆ ในนามของ "บล็อกราชบุรีศึกษา" อาทิ Hi5, My space, Twitter, Face book ,Youtube, My slide, imeem, digg ฯลฯ
ขั้นที่ 5 จัดทำข้อมูลเบื้องต้นในแต่ละด้านเพื่อเผยแพร่ พร้อมติดตั้ง Counter ผู้เข้าเยี่ยมชมในบล็อกหลัก (ใช้บริการของ http://www.histats.com/) และบล็อกย่อย (ใช้บริการของ http://www.efreecounter.com/) ทำการสังเกตุจำนวนผู้เยี่ยมชม จำนวนความเห็นของผู้ที่ให้ข้อมูลเพิ่มเติมหรือแสดงความคิดเห็น จำนวนผู้ติดตาม รวมทั้งสังเกตุความเคลื่อนไหวในเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่สมัครไว้
ขั้นที่ 6 เชิญกลุ่มตัวอย่างตามที่กำหนดไว้เข้าร่วมการวิจัย โดยใช้วิธีการ เชิญเป็นหนังสือ เชิญด้วยวาจา เชิญโดยการส่งอีเมล์ และเชิญผ่านไปทางเครือข่ายสังคมออนไลน์ ฯลฯ
ขั้นที่ 7 เมื่อได้กลุ่มตัวอย่างแล้ว จัดการประชุมชี้แจงการเข้าร่วมวิจัยในครั้งนี้ และจัดฝึกอบรมการใช้บล็อกและการเข้าร่วมเครือข่ายสังคมออนไลน์ สำหรับกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ส่วนกลุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ จัดรูปแบบการชี้แจงในการเข้าร่วมวิจัยและฝึกอบรมฯ ทางบทความในบล็อกราชบุรีศึกษา หรือส่งข้อมูลให้ทางอีเมล์
ขั้นที่ 8 ดำเนินการพัฒนาระบบโดยใช้วงจรรูปแบบวิวัฒนาการ (Evolutionary Model) ผสมผสานกับรูปแบบค่อยเป็นค่อยไป (Incremental Model) (ณัฎฐพันธ์ เขจรนันท์, 2551 :69-70) จนได้ระบบสารสนเทศเพื่อจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์ ที่สมบูรณ์
ขั้นที่ 9 จัดทำคู่มือ "การจัดการความรู้ โดยใช้บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์"

2.แบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกราชบุรีศึกษา
ขั้นที่ 1 ศึกษาและรวบรวมเอกสาร ข้อมูล และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับความพึงพอใจในการจัดการความรู้ และความพึงพอใจที่มีต่อระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการสร้างแบบสอบถาม
ขั้นที่ 2 ศึกษาวิธีการสร้างแบบสอบถามจากเอกสารต่างๆ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งระบบการกรอกแบบสอบถามผ่านอินเทอร์เน็ต
ขั้นที่ 3 นำข้อมูลที่ได้จากการศึกษามาวางโครงสร้างแบบสอบถาม โดยกำหนดขอบเขตและเนื้อหาให้ครอบคลุมตามจุดมุ่งหมายและตามกรอบแนวคิดการวิจัย
ขั้นที่ 4 แบบสอบถามเพื่อศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกราชบุรีศึกษา ที่สร้างขึ้น แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

ส่วนที่ 1 เป็นคำถามเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง คือ เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และความเกี่ยวข้องกับบล็อกราชบุรีศึกษา เป็นคำถามแบบเลือกตอบ และเติมคำในช่องว่าง
ส่วนที่ 2 เป็นคำถามเกี่ยวกับความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกราชบุรีศึกษา โดยแบ่งออกเป็นความพึงพอใจด้านต่างๆ 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านข้อมูลความรู้ต่างๆ ของ จ.ราชบุรี (2) ด้านการนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้งาน (3) ด้านวิธีการส่งต่อความรู้หรือแลกเปลี่ยนเรียนรู้ไปให้ผู้อื่น (4) ด้านการแสดงความคิดเห็น การบันทึก และการเพิ่มเติมความรู้ใหม่ และ (5) ด้านรูปแบบของบล็อกและการใช้งาน
ส่วนที่ 3 เป็นลักษณะคำถามปลายเปิด เพื่อนำข้อมูลมาสรุปเป็นข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อใช้ประโยชน์ในการแก้ไขและพัฒนาบล็อกราชบุรีศึกษา ต่อไป

ขั้นที่ 5 นำแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความเที่ยงตรงตามเนื้อหา จำนวน 5 ท่าน
ขั้นที่ 6 นำข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญมาปรับปรุงแก้ไขแบบสอบถาม
ขั้นที่ 7 นำแบบสอบถามไปทดลองใช้กับประชากรที่คล้ายคลึงกับกลุ่มตัวอย่างเพื่อหาค่าความเชื่อมั่น
ขั้นที่ 8 นำข้อมูลมาทำการวิเคราะห์ พิจารณาหาข้อบกพร่อง และทำการปรับปรุงแก้ไข สร้างแบบสอบถามฉบับจริงต่อไป

ร่วมเป็น ผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา

2009-11-05T08:50:00.007+07:00

ผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา (Reporter Blogger : RB) หมายถึง ใครก็ได้ที่ชอบเขียนเรื่องราว ข่าวสาร เพื่อเผยแพร่ แบ่งปันให้ทุกคนได้รับรู้ รับทราบ ผ่านทาง Blog แห่งนี้

เรื่องราวข่าวสารอะไรบ้างที่ควรเขียน --->เป็นเรื่องราวข่าวสารที่ผู้เขียนคิดว่าน่าจะเป็นความรู้ เป็นประโยชน์ ต่อชาว จ.ราชบุรีหรือบุคลทั่วไป ที่ได้เข้ามาอ่าน ซึ่งต่อไปจะเป็นความรู้ที่สามารถสืบค้นย้อนหลังได้ โดยขอให้เป็นข่าวที่เกี่ยวข้องหรือเชื่อมโยงกับ จ.ราชบุรีของเราโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็ก หรือเรื่องใหญ่ หรือเรื่องที่เกิดขึ้นใกล้ตัวท่าน เช่น
-ข่าวกิจกรรมในหน่วยงาน
-ข่าวกิจกรรมในโรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัย
-ข่าวงานบุญ วัฒนธรรม ประเพณี
-ข่าวแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ
-ข่าวสารของชุมชน
-ข่าวการประชุม อบรม สัมมนา
-ข่าวประชาสัมพันธ์
-ฯลฯ

วิธีการเขียนข่าว
หัวข้อข่าว : (ให้ Post ใส่ในชื่อเรื่อง)
เนื้อข่าว : เขียนให้สามารถรู้ได้ว่า ใคร? ทำอะไร? ที่ไหน? เมื่อไหร่? อย่างไร? (อาจเพิ่ม ทำไม? ก็ได้)
ภาพประกอบ : หากเป็นไปได้อาจมีภาพประกอบสัก 1 ภาพก็ดี Post ขึ้นไปไว้ในเนื้อหาข่าว (ไม่มีก็ไม่เป็นไร)
ชื่อผู้เขียนข่าว : ให้พิมพ์ชื่อตัวเอง ลงในช่อง "ป้ายกำกับ"

คุณสมบัติผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา
1.มีความสามารถในการใช้ Blogger ของ Google และมี Gmail เป็นของตนเอง (เนื่องจากผู้จัดทำได้ใช้ Blog ของ Google เป็นฐาน)
2.มีความสามารถในการจัดทำ ดัดแปลง ข้อมูลต่างๆ ให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถ Post ขึ้น Blog ได้
3.เป็นผู้ที่มีนิสัยชอบเขียนและเผยแพร่ข้อมูล เพื่อแบ่งปันให้คนอื่นนำไปใช้ประโยชน์

วิธีการสมัครเป็นผู้สื่อข่าว
1.ส่งความประสงค์ผ่านทาง Gmail ของท่าน มายังที่อยู่อีเมล์ sratchaburi@gmail.com ระบุว่าต้องการเป็น "นักข่าวเครือข่ายประจำ Blog ราชบุรีศึกษา"
2.เมื่อทางผู้จัดทำได้รับความประสงค์แล้วจะส่งคำเชื้อเชิญตอบกลับไปยังอีเมล์ของท่าน
3.ให้ท่านเปิดอีเมล์ของท่าน และคลิกตามที่อยู่ที่กำหนด ต่อจากนั้นให้ท่านใส่ Gmail และรหัสผ่านของท่าน คลิกตอบรับคำเชิญ เพียงเท่านี้ท่านก็สามารถเริ่มต้นเขียนข่าวใน Blog "ข่าวราชบุรีจากเครือข่าย" ได้ ด้วย Gmail และรหัสผ่านของท่านเอง
4.หรือว่าหากท่านมี Blog หรือ เว็บไซต์ที่กับข่าวอยู่แล้ว ขอให้ท่านส่งที่อยู่มายังอีเมล์ sratchaburi@gmail.com ซึ่งผู้จัดทำจะทำการติดตั้งไว้ใน BLog ราชบุรีศึกษา ต่อไป

มาร่วมเป็นผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา เพื่อช่วยกันสร้างความรู้ให้แก่ชาวราชบุรี ต่อไป

รายนามผู้ร่วมสร้าง Blog ราชบุรีศึกษา

2009-11-03T11:12:00.014+07:00

รายนามผู้ร่วมสร้าง Blog ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Management : RKM)
ข้อมูล ณ วันที่ 5 พ.ย.2552

ผู้จัดการบล็อก (Blog manager: BM)
1.พ.อ.สุชาต จันทรวงศ์

ผู้เขียนบล็อกหลัก (Main Blogger : MB)
1.พ.อ.สุชาต จันทรวงศ์

ผู้เขียนบล็อกหลักทั่วไป (General main blogger : GMB)
1.พ.อ.สุชาต จันทรวงศ์

ผู้เขียนบล็อกหลักเฉพาะด้าน (Specialty main blogger : SMB)
1.ปัทมา นิลตา ด้านบุคคลสำคัญ
2.รัชดา พินิจกุล ด้าน ด้านประวัติ ตำนาน และข้อมูลทั่วไป จ.ราชบุรี
3.สุธนธ์ ธนะภูมิชัย รวมคลิบวีดีโอเกี่ยวกับราชบุรี

ผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา (Reporter Blogger : RB)
1.ครูกาญจนา จันทรดาสุข หัวหน้างานกิจการนักเรียน โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ บูรณวิทยา

ผู้ร่วมเขียนบล็อก (Co-Blogger : CoB)
-

ผู้เสริมความรู้ (Knowledge User : KU)
-

ผู้ร่วมแบ่งปัน (Share Blogger)
1.บริษัท หัวช้างเอ็นเทอร์เทนเมนต์ จำกัด -->ข่าวราชบุรีออนไลน์, สารคดีที่นี่..ราชบุรี
2.จันทรวงศ์.blog -->สะพายกล้องท่องเที่ยว

ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ (Announcer)
1.ราชบุรีศึกษา -->อีเมล์, เครือข่ายสังคมออนไลน์ (hi5, Twitter, facebook,My space)
2.พ.อ.สุชาต จันทรวงศ์ -->จันทรวงศ์.com, จันทรวงศ์.blog ,อีเมล์, เครือข่ายสังคมอนนไลน์ (hi5, Twitter, facebook,My space)
3.โรงเรียนกองทัพบกอุปภัมภ์บูรณวิทยา
4.ชมรมกีฬาทางน้ำ ศูนย์กีฬากรมการทหารช่าง

ขอเชิญทุกท่านสมัครเข้าร่วมสร้าง Blog ราชบุรีศึกษาร่วมกัน
รายละเอียด : ขอเชิญร่วมสร้างความรู้ใน "ราชบุรีศึกษา" (ร่าง)
สมัครได้ที่ sratchaburi@gmail.com หรือ โทร.08-1434-8777

ขอเชิญร่วมสร้างความรู้ใน "ราชบุรีศึกษา" (ร่าง)

2009-11-02T14:38:00.034+07:00

แนวความคิดในการจัดทำ Blog ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Management :RKM) นี้ ผู้จัดทำมีความตั้งใจอยากให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการสร้างความรู้เกี่ยวกับจังหวัดราชบุรี ที่ตนเองหรือองค์กรตนเองมีอยู่ ผู้จัดทำจึงได้แบ่งบทบาทและหน้าที่ต่างต่าง ใน Blog ราชบุรีศึกษา ไว้ดังนี้

1.ผู้จัดการบล็อก (Blog manager: BM) หมายถึง ผู้ดูแลจัดการระบบ รูปแบบของบล็อกในภาพรวม ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ สามารถเพิ่มเติม แก้ไข หรือปรับเปลี่ยนข้อมูลรายละเอียดต่างๆ ในทุกส่วนได้ และยังสามารถเพิ่มหรือเชิญชวนผู้เขียนบล็อกร่วม หรือระงับการร่วมเขียนบล็อกได้หากผิดวัตถุประสงค์

2.ผู้เขียนบล็อกหลัก (Main Blogger : MB) หมายถึง ผู้ที่รวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ด้านต่างๆ ของจังหวัดราชบุรี นำมาจัดทำหรือแปลงรูปแบบให้ อยู่ในรูปสารสนเทศทางคอมพิวเตอร์ และนำเผยแพร่ขึ้น Blog ซึ่งแบ่งได้ออกเป็น
2.1.ผู้เขียนบล็อกหลักทั่วไป (General main blogger : GMB) หมายถึง ผู้ที่รับผิดชอบรวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ของ จ.ราชบุรี โดยไม่ระบุด้าน จัดเผยแพร่ข้อมูลขึ้น Blog ราชบุรีศึกษาได้ทุกด้าน
2.2.ผู้เขียนบล็อกหลักเฉพาะด้าน (Specialty main blogger : SMB) หมายถึง ผู้ที่รับผิดชอบรวบรวม ค้นหา ข้อมูลความรู้ของ จ.ราชบุรี ด้านใดด้านหนึ่งโดยเฉพาะ จัดเผยแพร่ข้อมูลขึ้น Blog ราชบุรีศึกษา เฉพาะด้านนั้นนั้น

3.ผู้ร่วมเขียนบล็อก (Co-Blogger : CoB) หมายถึง ผู้ที่ประสงค์ที่จะร่วมเขียนบล็อกโดยเป็นไปตามอัธยาศัย โดยเมื่อมีข้อมูลความรู้ ก็สามารถเผยแพร่ขึ้น Blog ตามด้านที่เกี่ยวข้อง

4.ผู้สื่อข่าวประจำ Blog (Reporter Blogger : RB) หมายถึง ผู้ที่สมัครเป็นผู้สื่อข่าวประจำ Blog เพื่อเขียนข่าวใน Blog ห้วข้อ "ข่าวจากผู้สื่อข่าวประจำ blog" เมื่อมีข่าวสารไม่ว่าจะเล็ก หรือใหญ่ หรือ เรื่องใกล้ตัว สามารถเผยแพร่ข่าวขึ้น Blog ได้เลย

5.ผู้เสริมความรู้ (Knowledge User : KU) หมายถึง ผู้ใช้หรือผู้อ่านที่ได้แสดงความคิดเห็น แก้ไข หรือให้ข้อเสนอแนะในท้ายบทความของแต่ละเรื่อง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อความรู้เดิมที่มีอยู่

6.ผู้ร่วมแบ่งปัน (Share Blogger) หมายถึง ผู้ที่มี Blog หรือเว็บไซต์ของตนเองหรือองค์กร ที่ยินดีแบ่งปันหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน

7.ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ (Announcer) หมายถึง ผู้ที่ช่วยเผยแพร่ข้อมูลความรู้ใน "ราชบุรีศึกษา" ผ่านไปทางเครือข่ายสังคมออนไลน์ต่างต่าง ของตนเองที่มี

แผนผังข้อมูลของ Blog ราชบุรีศึกษา ในแต่ละด้าน มีดังนี้

ราชบุรีศึกษา (Ratchaburi Knowledge Management: RKM) (Main Blog)

บล็อกย่อย (Sub-Blog) ในแต่ละด้านภายใน ราชบุรีศึกษา

ด้านภาพถ่ายราชบุรี
ด้านประวัติ ตำนานและข้อมูลทั่วไป ---> (คำขวัญจังหวัดราชบุรี ,ตราประจำจังหวัดราชบุรี ,ดอกไม้ประจำ...จังหวัดราชบุรี ,ต้นไม้ประจำจังหวัดราชบุรี ฯลฯ)
ด้านภาพเก่าเล่าอดีต
ด้านสื่อมวลชนและโทรศัพท์สำคัญ ---> (ทำเนียบสื่อมวลชน, ทำเนียบสถานีวิทยุชุมชน, โทรศัพท์ที่สำคัญ ฯลฯ)
ด้านโรงแรมที่พัก
ด้านผลิตภัณฑ์ของฝาก ของที่ระลึก
ด้านสภาพภูมิประเทศ ภุมิอากาศ
ด้านวัด ศาสนาและสิ่งศักดิ๋สิทธิ์
ด้านบุคคลสำคัญ ---->(ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรี ฯลฯ)
ด้านศิลปะวัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญา --->( ปฏิทินเทศกาลประเพณี ฯลฯ)
ด้านบันทึกเหตุการณ์สำคัญ
ด้านความรู้ทั่วไป
ด้านแหล่งท่องเที่ยว
ด้านร้านอาหาร
ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ด้านสภาพปัญหาในชุมชนและสังคม
ด้านการประกอบอาชีพ
ด้านการศึกษา
ด้านสภาพเศรษฐกิจและสังคม
ด้านรวมลิงค์ราชบุรี
ด้านรวมคลิบวีดีโอเกี่ยวกับราชบุรี
ด้านรายละเอียดเกี่ยวกับราชบุรีศึกษา ---> (ราชบุรีศึกษาคืออะไร, ความหมายของการจัดการความรู้, Blog คืออะไร, เครือข่ายสังคมออนไลน์คืออะไร, แผนผัง Blog ราชบุรีศึกษา ฯลฯ)
ด้านผู้สื่อข่าวประจำ Blog

บล็อกที่ร่วมแบ่งปันข้อมูล (Share Blogger)

ข่าวราชบุรีออนไลน์ ---> (สารคดี ที่นี่..ราชบุรี ฯลฯ)
จันทรวงศ์.blog ---> (สะพายกล้องท่องเที่ยว ฯลฯ)

การมีส่วนร่วมในการสร้างและเผยแพร่ความรู้ใน "ราชบุรีศึกษา"

ผู้เขียนบล็อกหลัก (MB), ผู้ร่วมเขียนบล็อก(CoB)

คุณสมบัติ

1.มีความสามารถในการใช้ Blogger ของ Google และมี Gmail เป็นของตนเอง (เนื่องจากผู้จัดทำได้ใช้ Blogger ของ Google เป็นฐาน)

2.มีความสามารถในการจัดทำ ดัดแปลง ข้อมูลต่างๆ ให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถ Post ขึ้น Blog ได้

3.เป็นผู้ที่มีนิสัยชอบศึกษา ค้นคว้า บันทึก และเผยแพร่ ข้อมูลเพื่อแบ่งปันให้คนอื่นนำไปใช้ประโยชน์

วิธีการ

1.ส่งความประสงค์ผ่านทาง Gmail ของท่าน มายังที่อยู่อีเมล์ sratchaburi@gmail.com ระบุด้วยว่าต้องการเป็น GMB , CoB หรือ SMB ในด้านใด

2.เมื่อทางผู้จัดทำได้รับความประสงค์แล้วจะส่งคำเชื้อเชิญตอบกลับไปยังอีเมล์ของท่าน

3.ให้ท่านเปิดอีเมล์ของท่าน และคลิกตามที่อยู่ที่กำหนด ต่อจากนั้นใส่ Gmail และรหัสผ่านของท่าน คลิกตอบรับคำเชิญ เพียงเท่านี้ท่านก็สามารถเริ่มต้นเขียนบล็อกในราชบุรีศึกษา ในด้านที่ท่านต้องการได้ ด้วย Gmail และรหัสผ่านของท่านเอง

4.หากท่านต้องการที่จะเพิ่มเติมการเขียนบล็อกในด้านอื่นๆ อีก ท่านก็สามารถดำเนินการตามข้อ 1-3 ใหม่ได้

หมายเหตุ

-การเขียนบล็อกควรเขียนเฉพาะเนื้อหา ไม่ควรเปลี่ยนแปลงรายละเอียดรูปแบบ หรือการตั้งค่าต่างๆ ของ Blog
-การเขียนบล็อกควรใช้ชื่อจริง นามสกุลจริง เพื่อประโยชน์ต่อผู้ใช้ในการนำไปอ้างอิง
-การเป็น GMB, CoB หรือ SMB มีได้จำนวนมากแต่จำกัดในแต่ละด้านไม่เกิน 100 คน (ตามข้อจำกัดของ Blogger)

ผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา

หมายถึง ใครก็ได้ที่ชอบเขียนเรื่องราว ข่าวสาร เพื่อเผยแพร่ แบ่งปันให้ทุกคนได้รับรู้ รับทราบ ผ่านทาง Blog แห่งนี้

เรื่องราวข่าวสารอะไรบ้างที่ควรเขียน --->เป็นเรื่องราวข่าวสารที่ผู้เขียนคิดว่าน่าจะเป็นความรู้ เป็นประโยชน์ ต่อชาว จ.ราชบุรีหรือบุคลทั่วไป ที่ได้เข้ามาอ่าน ซึ่งต่อไปจะเป็นความรู้ที่สามารถสืบค้นย้อนหลังได้ โดยขอให้เป็นข่าวที่เกี่ยวข้องหรือเชื่อมโยงกับ จ.ราชบุรีของเราโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็ก หรือเรื่องใหญ่ หรือเรื่องที่เกิดขึ้นใกล้ตัวท่าน เช่น
-ข่าวกิจกรรมในหน่วยงาน
-ข่าวกิจกรรมในโรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัย
-ข่าวงานบุญ วัฒนธรรม ประเพณี
-ข่าวแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ
-ข่าวสารของชุมชน
-ข่าวการประชุม อบรม สัมมนา
-ข่าวประชาสัมพันธ์ -ฯลฯ

วิธีการเขียนข่าว
หัวข้อข่าว : (ให้เขียนใส่ใน : ชื่อเรื่อง)
เนื้อข่าว : เขียนให้สามารถรู้ได้ว่า ใคร? ทำอะไร? ที่ไหน? เมื่อไหร่? อย่างไร? (อาจเพิ่ม ทำไม? ก็ได้)
ภาพประกอบ : หากเป็นไปได้อาจมีภาพประกอบสัก 1 ภาพก็ดี เผยแพร่ขึ้นไปไว้ในข่าว (ไม่มีก็ไม่เป็นไร)
ชื่อผู้เขียนข่าว : ให้พิมพ์ชื่อตัวเอง ลงในช่อง "ป้ายกำกับ"

คุณสมบัติผู้สื่อข่าวประจำ Blog ราชบุรีศึกษา
1.มีความสามารถในการใช้ Blogger ของ Google และมี Gmail เป็นของตนเอง (เนื่องจากผู้จัดทำได้ใช้ Blog ของ Google เป็นฐาน)

2.มีความสามารถในการจัดทำ ดัดแปลง ข้อมูลต่างๆ ให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถเผยแพร่ขึ้น Blog ได้

3.เป็นผู้ที่มีนิสัยชอบเขียนและเผยแพร่ข้อมูล เพื่อแบ่งปันให้คนอื่นนำไปใช้ประโยชน์

วิธีการสมัครเป็นผู้สื่อข่าว
1.ส่งความประสงค์ผ่านทาง Gmail ของท่าน มายังที่อยู่อีเมล์ sratchaburi@gmail.com ระบุว่าต้องการเป็น "นักข่าวเครือข่ายประจำ Blog ราชบุรีศึกษา"
2.เมื่อทางผู้จัดทำได้รับความประสงค์แล้วจะส่งคำเชื้อเชิญตอบกลับไปยังอีเมล์ของท่าน
3.ให้ท่านเปิดอีเมล์ของท่าน และคลิกตามที่อยู่ที่กำหนด ต่อจากนั้นให้ท่านใส่ Gmail และรหัสผ่านของท่าน คลิกตอบรับคำเชิญ เพียงเท่านี้ท่านก็สามารถเริ่มต้นเขียนข่าวใน Blog "ข่าวราชบุรีจากเครือข่าย" ได้ ด้วย Gmail และรหัสผ่านของท่านเอง
4.หรือว่าหากท่านมี Blog หรือ เว็บไซต์ที่กับข่าวอยู่แล้ว ขอให้ท่านส่งที่อยู่มายังอีเมล์ sratchaburi@gmail.com ซึ่งผู้จัดทำจะทำการติดตั้งไว้ใน BLog ราชบุรีศึกษา ต่อไป

ผู้เสริมความรู้ (Knowledge User : KU)
คุณสมบัติ
1.เป็นผู้ที่มีความรู้ด้านใดด้านหนึ่ง หรือเกือบทุกด้านของจังหวัดราชบุรี
2.มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเกี่ยวกับการ ตั้งกระทู้,ตอบกระทู้,เขียนบทความ ข้อเสนอแนะ จากบริการรูปแบบต่างต่าง ที่มีอยู่ในเว็บไซต์ หรือ Blog
3.กล้าที่จะให้แสดงความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ ข้อแก้ไข ข้อมูลความรู้เพิ่มเติมหรือความรู้ใหม่ หรือแหล่งสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อให้ความรู้นั้นๆ สมบูรณ์
วิธีการ
1.Post ความคิดเห็น หรือข้อเสนอแนะ หรือข้อแก้ไข หรือความรู้เพิ่มเติม หรือความรู้ใหม่ หรือแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม ฯลฯ ลงในท้ายบทความของแต่ละเรื่อง แต่ละด้าน ใน Blog ราชบุรีศึกษา ที่ท่านอ่าน
2.ผู้จัดทำจะนำข้อมูลที่ท่าน Post ในท้ายบทความนั้นๆ มาปรับปรุงให้เกิดเป็นบทความและความรู้ใหม่ที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น
หมายเหตุ
-การ Post ควรใช้ชื่อจริง นามสกุลจริง เพื่อประโยชน์ต่อการนำไปอ้างอิง

ผู้ร่วมแบ่งปัน (Share Blogger)
คุณสมบัติ
1.เป็นผู้ที่มี Blog หรือ เว็บไซต์เป็นของตนเอง ซึ่งมีเนื้อหาสาระเป็นประโยชน์ต่อการจัดทำ Blog ราชบุรีศึกษา
2.เป็นผู้ที่ชอบแบ่งปันความรู้ให้คนอื่นได้ใช้ประโยชน์
วิธีการ
1.ส่งรายละเอียดที่อยู่ของ Blog หรือเว็บไซต์ ที่ต้องการจะแบ่งปันมาให้ผู้จัดทำทางอีเมล์ sratchaburi@gmail.com
2.ผู้จัดทำ จะดำเนินการติดตั้ง Blog หรือเว็บไซต์ของท่าน ตามที่เห็นเหมาะสมในเนื้อหาด้านที่เกี่ยวข้อง

ผู้ร่วมเผยแพร่ความรู้ (Announcer)
คุณสมบัติ
1.เป็นผู้ที่มีเว็บไซต์ หรือ Blog เป็นของตนเอง
2.เป็นผู้จัดทำและผู้ร่วมสร้าง Blog ราชบุรีศึกษาทุกท่าน
2.เป็นผู้เข้าเยี่ยมชมทั่วไป มีอีเมล์ และเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตนเอง
3.เป็นผู้เข้าเยี่ยมชมทั่วไป อาจไม่มีอีเมล์ หรือเครือข่ายสังคมออนไลน์ก็ได้
วิธีการ
1.ผู้จัดทำจะส่งอีเมล์ไปยังท่านที่มีเว็บไซต์ หรือ Blog เป็นของตนเอง ขอความกรุณาให้ท่านนำ "Blog ราชบุรีศึกษา" ไปสร้างลิงค์ไว้ในเว็บไซต์ หรือ Blog ของท่าน
2.ผู้จัดทำและผู้ร่วมสร้าง Blog ราชบุรีศึกษา ช่วยกันเผยแพร่ผ่านไปยัง อีเมล์ และเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตนเอง
3.ผู้เข้าเยี่ยมชมทั่วไปที่มีอีเมล์ และเครือข่ายสังคมออนไลน์ เป็นผู้ช่วยเผยแพร่โดยใช้เครืองมือที่มีอยู่ใน Blog หรือเครื่องมืออื่นๆ ที่ท่านมี
4.ผู้เข้าเยี่ยมชมทั่วไป ที่ไม่มีอีเมล์ หรือเครือข่ายสังคมออนไลน์ ช่วยแนะนำบอกต่อต่อกันไป

ขอเชิญทุกท่านเข้าร่วมสร้างความรู้ใน Blog ราชบุรีศึกษาร่วมกัน
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม อีเมล์ sratchaburi@gmail.com หรือ โทร.08-1434-8777

เครือข่ายสังคมออนไลน์ (Online social network) คืออะไร (ร่าง)

2009-10-22T18:30:00.011+07:00

ที่มาของภาพ : http://www.siamranking.com/blog/wp-content/uploads/2009/05/social_network.jpg ที่มาของภาพ : http://www.issnaf.org/web/images/stories/social-network.jpg

ความหมายของเครือข่ายสังคม (Socail network) มีผู้อธิบายไว้หลายท่านดังนี้

ประดนเดช นีละคุปต์ (2551) อธิบายว่า เป็นการเชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกันโดยทางใดทางหนึ่ง โดยอาศัยเทคโนโลยีเว็บ

อนงค์นาฎ ศรีวิหค (2551) อธิบายว่า เป็นการเชื่ยมโยงประชากรเข้าด้วยกัน

อิทธิพล ปรีติประสงค์ (2552 :http://gotoknow.org/blog/virtualcommunitymanagement/288469) กล่าวว่า

"เครือข่ายสังคมออนไลน์ เป็นปรากฎการณ์ของการเชื่อมต่อระหว่างบุคคลในโลกอินเทอร์เน็ต และ ยังหมายรวมถึง การเชื่อมต่อระหว่างเครือข่ายกับเครือข่ายสังคมออนไลน์ เข้าด้วยกัน ในแง่ของการให้ความหมายของคำว่า “เครือข่ายสังคมออนไลน์” นั้น คุณเก่ง หรือ กติกา สายเสนีย์ ในเว็บบล็อก http://keng.com/2008/08/09/what-is-social-networking/ ได้ให้ความหมายที่น่าสนใจว่า

Social Network คือ การที่ผู้คนสามารถทำความรู้จัก และเชื่อมโยงกันในทิศทางใดทิศทางหนึ่ง หากเป็นเว็บไซต์ที่เรียกว่าเป็น เว็บ Social Network ก็คือเว็บไซต์ที่เชื่อมโยงผู้คนไว้ด้วยกันนั่นเอง ตัวอย่างของเว็บประเภทที่เป็น Social Network เช่น Digg.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่เรียกได้ว่าเป็น Social Bookmark ที่ได้รับความนิยมอีกแห่งหนึ่ง และเหมาะมาก ที่จะนำมาเป็นตัวอย่าง เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น โดยในเว็บไซต์ Digg นี้ ผู้คนจะช่วยกันแนะนำ url ที่น่าสนใจเข้ามาในเว็บ และผู้อ่านก็จะมาช่วยกันให้คะแนน url หรือข่าวนั้น ๆ เป็นต้น

ในแง่ของการอธิบายถึงปรากฎการณ์ของเครือข่ายสังคมออนไลน์ ยังมีการอธิบายผ่านคำว่า Social network service หรือ SNS เป็นการเน้นไปที่การสร้างชุมชนออนไลน์ซึ่งผู้คนสามารถที่จะแลกเปลี่ยน แบ่งปันตามผลประโยชน์ กิจกรรม หรือความสนใจเฉพาะเรื่อง ซึ่งอาศัยระบบพื้นฐานของเว็บไซต์ที่ทำให้มีการโต้ตอบกันระหว่างผู้คนโดยแต่ละเว็บนั้นอาจมีการให้บริการที่ต่างกัน เช่น email กระดานข่าว และในยุคหลังๆมานี้ เป็นการแบ่งปันพื้นที่ให้สมาชิกเป็นเจ้าของพื้นที่ร่วมกันและแบ่งปันข้อมูลระหว่างโดยผู้คนสามารถสร้างเว็บเพจของตนเองโดยอาศัยระบบซอฟท์แวร์ที่เจ้าของเว็บให้บริการ

ในขณะเดียวกัน Howard Rheingold ได้เขียนคำจำกัดความของคำว่า virtual Community ในหนังสือ virtual communy ว่าหมายถึง การสื่อสาร และ ระบบข้อมูล ของบรรดาเครือข่ายสังคม ซึ่งแบ่งปันในผลประโยชน์ร่วมกัน ความคิด ชิ้นงาน หรือ ผลลัพธ์บางประการที่มีการโต้ตอบกันผ่านสังคมเสมือนจริง ซึ่งไม่ถูกผูกพันโดยเวลา พรมแดน เขตแดนของหน่วยงาน และในทุกๆที่ที่บุคคลสามารถพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างกันผ่านระบบออนไลน์ (คัดลอกจาก Virtual community)

ในขณะที่ การแบ่งหมวดหมู่ของเครือข่ายสังคมออนไลน์ อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ ได้จำแนกหมวดหมู่ หรือ ประเภทของเครือข่ายสังคมออนไลน์ไว้ใน บทบาทของ Social Network ในอินเทอร์เน็ตยุค 2.0 โดยพิจารณาจากเป้าหมายของการเข้าเป็นสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ ได้เป็น ๕ กลุ่มใหญ่ๆ กล่าวคือ

(๑) Identity Network คือ การแสดงตัวตนและภาพลักษณ์ของตน เช่น http://www.hi5.com/ http://www.facebook.com/
(๒) Interested Network เป็นการรวมตัวกันโดยอาศัย“ความสนใจ” ตรงกัน เช่น Digg.com , del.icio.us
(๓) Collaboration Network เป็นกลุ่มเครือข่ายที่ร่วมกัน “ทำงาน” ยกตัวอย่างเช่น http://www.wikipedia.org/
(๔) Gaming/Virtual Reality หรือ โลกเสมือน ในบางครั้งเราเจอคำว่า second life ซึ่งเป็นลักษณะของเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่มีลักษณะเป็นการสวมบทบาทของผู้เล่นในชีวิตจริงกับตัวละครในเกม และ (๕) Professional Network ใช้งานในอาชีพ "

Blog คืออะไร (ร่าง)

2009-10-22T17:14:00.016+07:00

ความหมายของ Blog
มีผู้ให้ความหมายของ Blog ไว้หลายท่าน ดังนี้

บล็อก (Blog) ทำหน้าที่เหมือนสมุดส่วนตัวหรือเอกสารแนะนำตัว บล็อก สามารถที่จะติดต่อสื่อสารไปถึงแหล่งต่างๆ ทั่วโลกได้ ซึ่งเราสามารถเขาใจวิธีการใช้งานของบล็อกได้ไม่ยาก เพราะพูดอีกนัยหนึ่ง บล็อกคือเว็บนั้นเอง ...บล็อก ยังมีส่วนที่ใช้ในการแชความคิดเห็น หรือสาระสำคัญที่เราได้เรียนรู้หรือสืบค้นมาได้ สามารถจัดทำเป็นสมุดพกส่วนตัว และสามารถลิงค์ไปที่เว็บต่างๆ ที่เราต้องการทั่วโลกได้ด้วย บล็อกเป็นเหมือนแหล่งความรู้ส่วนตัว เมื่อเราต้องการนำเสนอเรื่องราวต่างๆ (อัมรินทร์ เพ็ชรกุล. 2552 : 237-238)

บล็อก ก็คือเว็บไซต์ในรูปแบบใหม่ เป็นเหมือนไดอารี่หรือสมุดบันทึกออนไลน์ ที่ใครๆ ก็สามารถเข้ามาอ่านหรือโต้ตอบความคิดเห็นได้ ดังนั้นเขาจึงเรียกว่า "Blog" ซึ่งย่อมาจาก "Web-log" นั่นเอง ("Log" แปลว่าการจดบันทึก) (อนุชา วีวรกุล. 2551 : 15)

Blog เป็นชื่อเรียกสั้นๆ ของ Web Log ซึ่งมาจากคำว่า "Web" หรือเวิล์ดไวด์เว็บ ซึ่งเป็นบริการอย่างหนึ่งในอินเทอร์เน็ต รวมกับคำว่า "Log" ที่เป็นเสมือนบันทึกหรือรายละเอียดข้อมูลที่เก็บไว้ ดังนั้น Blog จึงเป็นแอพพลิเคชั่นบนเว็บที่ใช้เก็บบันทุกเรื่องราว หรือเนื้อหาให้คนอื่นเข้ามาเยี่ยมชม ซึ่งเว็บบล็อกส่วนใหญ่ จะไม่เพียงแต่ให้บันทึกเนื้อหาที่เป็นข้อความเท่านั้น แต่ยังสามารถใส่รูป ใส่เพลง และลูกเล่นเพื่อตกแต่งได้อีกมากมาย ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้บล็อกเป็นที่นิยมมากขึ้นอย่างรวดเร็วจากกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ต (กองบรรณาธิการ. 2552 : 12)

พรรณี สวนเพลง (2552 : 194-195) กล่าวว่า บล็อก (Blog) มาจากศัพท์คำว่า เว็บบล็อก (WeBlog) บางคนอ่านคำคำนี้ว่า วีบล็อก (We Blog) บางคนอ่านว่า เว็บล็อก (Web Log) แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นทั้งสองคำต่างบ่งบอกถึงความหมายเดียวกันว่านั่นคือ บล็อก (Blog) บล็อก ก็คือการบันทึกบทความของตนเอง (Personal Journal) ลงบนเว็บไซต์ โดยเนื้อหาของบล็อกนั้นจะครอบคลุมได้ทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวส่วนตัว หรือเป็นบทความเฉพาะด้านต่างๆ เช่น เรื่องการเมือง เรื่องกล้องถ่ายรูป เรื่องกีฬา หรือเรื่องธุรกิจ เป็นต้น สรุปสั้นๆ บล็อก คือ เว็บไซต์ที่มีรูปแบบเนื้อหาเป็นเหมือนบันทึกส่วนตัวออนไลน์ มีส่วนของข้อเสนอแนะ (Comment) และก็จะมีการเชื่อมโยง (Link) ไปยังเว็บอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องอีกด้วย

ความเป็นมาของเว็บบล็อก
พรรณี สวนเพลง (2552 : 195) ระบุว่า ในปี ค.ศ.1996-1997 ยอร์น บาร์เกอร์ (Jorn Barger) นักเขียนชาวอเมริกา ซึ่งเป็นเจ้าของเว็บชื่อ โรบอต วิสดอม (Robot Wisdom) นั้น เป็นคนแรกที่ได้เครดิตว่าเป็นคนเริ่มใช้คำว่า เว็บบล็อก เดิมนั้นความหมายมาจากการรวมคำว่า "Logging the web" ตามตัวอักษรเลย ชื่อนี้เริ่มใช้ในปี 1997 และได้รับความนิยมไปทั่ว ต่อมา ปีเตอร์ เมอร์โฮลช์ (Peter Merholz) ได้แปลงเป็น "Weblog" แทน และใช้คำว่า "Blog" ในปี 1999 ต่อมาก็ได้รับความนิยมจนกระทั่งกลายเป็นคำบัญญัติใหม่สำหรับพจนานุกรมภาษาอังกฤษฉบับอ็อกซ์ฟอร์ด ซึ่งได้บันทึกความหมายไว้ในปี 2003

ในอดีตแรกเริ่ม คนที่เขียนบล็อกนั้น ยังทำกันในระบบดั้งเดิม (Manual) คือ เขียนเว็บเองทีละหน้า แต่ในปัจจุบันนี้ มีเครื่องมือหรือซอฟต์แวร์ให้เราใช้ในการเขียนบล็อกได้มากมาย ผู้คนหลายล้านคนจากทั่วทุกมุมโลกหันมาเขียนบล็อกกันอย่างแพร่หลาย ตั้งแต่ นักเรียน อาจารย์ นักเขียน ตลอดจนถึงระดับบริษัทยักษ์ใหญ่ในตลาดหุ้นเนสแดค เมื่อสองสามปีที่ผ่านมา บล็อกเริ่มต้นมาจากการเขียนเป็นงานอดิเรกของกลุ่มสื่ออิสระต่างๆ หลายๆ แห่ง กลายเป็นแหล่งข่าวสำคัญให้กับหนังสือพิมพ์หรือสำนักข่าวชั้นนำ จวบจนกระทั่งปี 2004 คนเขียนบล็อกก็ได้รับการยอมรับจากสื่อและสำนักข่าวต่างๆ ถึงความรวดเร็วของการให้ข้อมูล ตั้งแต่เรื่องการเมืองไปจนกระทั่งเรื่องราวของการประชุมระดับชาติ และจากเหตุการณ์เหล่านี้ นับได้ว่า บล็อก เป็นสื่อชนิดหนึ่งที่ไม่ต่างจากวิดีโอ สิ่งพิมพ์ โทรทัศน์ หรือแม้กระทั่งวิทยุ เราสามารถกล่าวได้ว่า บล็อกได้เข้ามาเป็นส่อชนิดใหม่ที่สำคัญอย่างแท้จริง

ผู้ให้บริการเว็บบล็อก
เว็บที่ให้บริการด้านบล็อกเรียกว่า "Blog engine" ผู้ที่ต้องการเป็น Blogger เพียงแค่สมัครเป็นสมาชิกของ Blog engine ซึ่งมีให้เลือกทั้งฟรีและต้องเสียเงินค่าสมาชิก ทั้งนี้ Blog engine แต่ละรายจะมีแอพพลิเคชั้นที่เรียกว่า "Blogware" เตรียมไว้ให้บริการกับสมาชิกอยู่แล้ว บางรายอาจมีรูปแบบของ Template หรือ Skin มาให้ด้วย ซึ่งสามารถปรับหน้าตาบล็อกของแต่ละคนให้แตกต่างไปจากผู้ใช้รายอื่นๆ ได้ โดยผู้ให้บริการ Blog ก็มีอยู่หลายที่ ซึ่งอาจมีวิธีใช้ที่แตกต่างกันไป ผู้ให้บริการเว็บบล็อกในปัจจุบันที่ได้รับความนิยม เช่น (กองบรรณาธิการ. 2552 : 12)

Hi5 (http://www.hi5.com/)
Facebook (http://th-th.facebook.com/)
Wordpress (http://th.wordpress.com/)
Blogger (http://www.blogger.com/)
Space (http://spaces.live.com/)
Exteen (http://www.exteen.com/)
Bloggang (http://www.bloggang.com/)
Blog (http://weblog.manager.co.th/)
Weblog, Inc. (http://www.weblogsinc.com/)
ฯลฯ

นอกจากนั้น สุรีรัตน์ โพธิ์ทอง (2552 : 26-30) ยังกล่าวว่า บล็อกถือว่าเป็น Social Network ประเภทหนึ่งที่เราใช้เป็นเครื่องมือสื่อสารระหว่างกันได้ เป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลความรู้แบ่งแยกชนิดกันไป โดยมีผู้ให้บริการบล็อก (Blog Service) ทั้งไทยและต่างประเทศให้เลือก ได้แก่
1.ผู้ให้บริการ Blog ต่างประเทศ ที่ได้รับความนิยม ได้แก่

Blogger (http://www.blogger.com/) เป็นบริการบล็อกจาก บริษัท Google ที่ได้รับความนิยมอย่างสูง
WorldPress (http://wordpress.com/) เป็นบริการบล็อกฟรีอีกแห่ง มีการจำกัดพื้นที่การใช้งานไม่เกิน 3 กิกะไบต์ (GB)

2.ผู้ให้บริการ Blog ของไทย ที่ได้รับความนิยมได้แก่

Exteen (http://www.exteen.com/) บล็อกสัญชาติไทย มากด้วยคุณสมบัตินานัปการ ง่ายในการเขียนบทความและการใช้งานอื่นๆ สามารถเขียนบล็อกผ่านมือถือ และอ่านคอมเมนต์ทางมือถือได้
Bloggang (http://www.bloggang.com/) เป็นบล็อกที่สนับสนุนให้ผู้ใช้สร้างบล็อกเสมือนเป็นเว็บส่วนตัว เพื่อบอกเล่าเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เสนอบทความ วิจารณ์ข่าวสารบ้านเมือง หรือเรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ และยังเปิดให้ผู้ที่มาเยี่ยมชมได้แสดงความคิดเห็นต่อหัวข้อต่างๆ ที่ตั้งขึ้นได้อีกด้วย
Gotoknow (http://gotoknow.org/) เป็นเว็บไซต์ที่เปิดให้บริการบล็อกด้วย มีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้บนอินเทอร์เน็ต พัฒนาโดย ดร.จันทวรรณ น้อยวัน และ ดร.ธวัชชัย ปิยะวัฒน์ มีการแบ่งย่อยออกเป็นหลายกลุ่ม หลายชุมชนออนไลน์ ตามเนื้อหาในแต่ละหน้า แต่จะเชื่อมโยงกันกับเนื้อหาที่ใกล้เคียงกัน ทำให้ง่ายต่อการค้นหา เน้นการสร้างคลังความรู้โดยการสนับสนุนจากผู้ใช้บริการ ร่วมสร้าง แลกเปลี่ยน และเผยแพร่ความรู้ มีคนใช้และบอกต่อกันตลอดเวลา
Oknation Blog (http://www.oknation.net/blog) เป็นบล็อกที่เกิดจากองค์กรเครือเนชั่นกรุ๊ป ที่สนับสนุนให้ทุกคนเป็นนักคิด นักเขียน มีอิสระทางปัญญา เป็นสื่อมวลชนที่นำเสนอข้อมูลอย่างสร้างสรรค์ ทันเหตุการณ์ หรือเขียนเรื่องประสบการณ์ชีวิต ความรู้ เพื่อถ่ายทอดผ่านช่องทางอินเทอร์เน็ต สามารถแสดงความคิดเห็นอย่างเสรี หรือตกแต่งบล็อกได้ โดยใส่รูปภาพ สร้างแกลเลอรี่ ใส่เพลง คลิบวีดีโอ เป็นต้น

จุดเด่นของ Blog
สุรีรัตน์ โพธิ์ทอง (2552 : 12-14) ยังกล่าวต่อเรื่องจุดเด่นของบล็อก ว่าพอสรุปได้ดังนี้

บล็อกมักเป็นบริการที่ใช้งานได้ฟรี ผู้ให้บริการส่วนใหญ่จะเปิดให้ผู้สมัครสร้างบล็อกของตัวเองได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น
บล็อกใช้งานง่าย แม้คนไม่เก่งคอมพิวเตอร์ก็มีบล็อกเป็นของตนเองได้ ระบบบริหารจัดการบล็อกก็มักออกแบบให้ใช้งานได้สะดวก สามารถปรับแต่งรูปแบบของบล็อกได้ตามความพอใจ จะเพิ่มรูปภาพ คลิบวีดีโอ เพลง หรือไฟล์มัลติมีเดียอื่นๆ ก็ได้ทั้งนั้น
บล็อกสามารถอัปเดตเนื้อหาได้อย่างรวดเร็ว เจ้าของบล็อกสามารถนำเสนอบทความที่ทันต่อเหตุการณ์ได้อย่างรวดเร็ว ผู้อ่านบล็อกจึงได้รับรู้ข่าวสารที่ทันสมัย มีการอัปเดตอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ระบบของบล็อกยังแสดงบทความตามวันเวลาที่เผยแพร่ ผู้อ่านสามารถเลือกอ่านบทความใหม่ล่าสุดหรือบทความเก่าๆ ได้อย่างสะดวก
บล็อกเปิดโอกาสให้ผู้ชมแสดงความคิดเห็นได้ ผู้เข้ามาเยี่ยมชมบล็อกทุกคนสามารถแสดงความคิดเห็น หรือคอมเมนต์บทความที่อ่านได้ ช่วยให้เจ้าของบล็อกและผู้อ่านได้ศึกษาโดยตรง ซึ่งอาจเกิดชุมชนออนไลน์แหล่งรวมคนที่ชอบในเรื่องราวเดียวกันขึ้นมาได้ หรือจะใช้บล็อกประยุกต์เป็นช่องทางการสื่อสารภายในองค์กรก็ได้อีกเหมือนกัน
บล็อกสามารถสร้างลิงค์เชื่อมโยงออกไปได้ การสร้างลิงค์ (Link) เชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์อื่นหรือบล็อกอื่นสามารถทำได้ง่ายๆ ในบล็อกที่เราสร้างขึ้น ช่วยให้เจ้าของบล็อกสามารถแลกเปลี่ยนลิงค์ซึ่งกันและกัน เป็นการช่วยโปรโมทบล็อกอีกทางหนึ่ง หรือเราจะสร้างลิงค์เชื่อมโยงไปสู่เว็บไซต์ที่น่าสนใจเพื่อให้ผู้อ่านบล็อกตามไปดู ก็ทำได้ง่ายนิดเดียว
บล็อกช่วยเผยแพร่บทควาในวงกว้าง ปกติเมื่อเราเขียนบทความลงในบล็อก บล็อกจะกำหนดลิงค์ของบทความนั้นๆ เมื่อเราต้องการเผยแพร่บทความ เราก็สามารถเผยแพร่โดยใช้ลงค์ดังกล่าวนั้นได้เลย ลิงค์นี้จะไม่เปลี่ยนแปลง ถึงแม้เวลาจะผ่านไป หรือมีบทความเพิ่มใหม่เข้ามา
บล็อกอำนวยความสะดวกในการสืบค้นข้อมูล การสืบค้นข้อมูลย้อนหลังในบล็อกนั้นทำไม่ยาก เพราะเรื่องที่เขียนลงไปจะถูกบันทึกเก็บไว้ ไม่สูญหายไปไหน ยิ่งบล็อกไหนนำระบบค้นหาข้อมูลของ Google มาติดไว้ การค้นหายิ่งสะดวกเข้าไปอีก ที่สำคัญเจ้าของบล็อกยังมีสิทธิ์จัดเรียงบทความในบล็อกตามหมวหมู่ของเนื้อหา ทำให้ผู้อ่านบล็อกค้นหาเรื่องราวที่ต้องการอ่านได้ง่ายขึ้น
บล็อกสนับสนุนการทำ SEO เนื่องด้วยการเขียนบล็อกทำได้ง่ายมาก จึงเป็นเรื่องง่ายที่เจ้าของบล็อกจะอัปเดตเนื้อหาได้ตลอดเวลา และเมื่อเนื้อหาบล็อกมีความเคลื่อนไหวทันสมัยอยู่เสมอ บล็อกของเราก็มีโอกาสสูงที่จะถูกแสดงในลำดับต้นๆ เมื่อมีการค้นหาผ่านเสิร์ชเอนจิ้น (Search Engine) หรือพูดอีกอย่างว่ามี Ranking ที่ดี ที่เป็นอย่างนี้ก็เพราะ Robot หรือโปรแกรมเก็บข้อมูลของเสิร์ชเอ็นจิ้นต่างๆ จะชอบเข้ามาสำรวจบล็อกที่มีการเปลี่ยนแปลงเนื้อหาอยู่เสมอนั่นเอง
บล็อกมีฟังก์ชั่นที่ช่วยเพิ่ม Traffic บล็อกช่วยในเรื่องการเพิ่มช่องทางการเยี่ยมชม (Traffic) ได้ง่ายกว่าเว็บไซต์ เนื่องจากระบบ Ping ของบล็อกจะช่วยในการกระจายข่าวสาร รวมถึงระบบ feed ที่ช่วยใก้ผู้อ่านเข้าถึงบทความได้ง่าย เพราะผู้อ่านสามารถดึงเนื้อหาในบล็อกไปใช้โดยไม่ต้องเข้าบล็อก
บล็อกแสดงความเป็นตัวของตัวเองได้สูง เราสามารถกำหนดชื่อบล็อกและชื่อบทความในบล็อกได้ด้วยตัวเอง ที่สำคัญเรายังเขียนบล็อกได้ด้วยสำนวนภาษาในแบบของเรา บทความที่เขียนขึ้นมาจึงสะท้อนความเป็นตัวตนของเจ้าของบล็อกได้เป็นอย่างดี

ที่มาของภาพ
ภาพรวมบล็อก http://scicmulib09.files.wordpress.com/2009/08/blog2009-2010.jpg
บล็อกบนกระดานดำ http://kmblog.rmutp.ac.th/khomkhate.p/files/2009/09/blog-header.png

ความรู้และการจัดการความรู้ (KM) (ร่าง)

2009-10-22T15:57:00.023+07:00

ความหมายของความรู้

ความรู้ หมายถึง สิ่งที่สั่งสมมาจากการศึกษาเล่าเรียน การค้นคว้า หรือประสบการณ์ รวมทั้งความสามารถเชิงปฏิบัติ และทักษะ ความเข้าใจ หรือสารสนเทศที่ได้รับมาจากประสบการณ์ สภาพแวดล้อมที่สามารถแบ่งปันกันได้ (พรรณี สวนเพลง, 2552 : 15)

บูรชัย ศิริมหาสาคร (2550 : 22-24) กล่าวว่า Hideo Yamazaki ซึ่งเป็นนักวิชาการ KM ชาวญี่ปุ่น ได้อธิบายนิยามของความรู้ด้วยรูปแบบของปิรามิด ซึ่งแสดงให้เห็นว่า ความรู้มี 4 ประเภทและมีพัฒนาการตามลำดับเป็น 4 ขั้น จากต่ำไปสูง คือ

ข้อมูล---->สารสนเทศ---->ความรู้---->ภูมิปัญญา

ซึ่งแต่ละระดับ มีความหมายแตกต่างกัน แต่มีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่อง เป็นฐานของกันและกัน ดังนี้
1.ข้อมูล (Data) คือ ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ได้จากการสังเกตุสิ่งที่เกิดขึ้น โดยยังไม่ผ่านกระบวนการ การวิเคราะห์ (ด้วยกลวิธีทางสถิติ) จึงเป็นข้อมูลดิบ
2.สารสนเทศ (Information) คือ ข้อมูลที่ผ่านกระบวนการวิเคราะห์แล้ว เพื่อนำมาใช้ประโยชน์เกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
3.ความรู้ (Knowledge) คือ สารสนเทศที่ผ่านกระบวนการคิดเปรียบเทียบ เชื่อมโยงกับความรู้อื่น จนเกิดเป็นความเข้าใจ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งได้
4.ภูมิปัญญา (Wisdom) คือ การประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนาการทำงาน บางท่านจึงเรียน Wisdom ว่า ปัญญาปฏิบัติ

ความรู้ เป็นการผสมผสานของประสบการณ์ สารสนเทศ ความเข้าใจ ทักษะและความเชี่ยวชาญ รวมถึงสิ่งที่ได้รับสั่งสมมาจากการศึกษา เล่าเรียน ค้นคว้า และถ่ายทอด ที่นำไปสู่การกำหนดกรอบความคิดสำหรับการประเมิน ความเข้าใจ และการนำสารสนเทศและประสบการณ์ใหม่มารวมกัน (ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล, 2549 : 340)

ประพนธ์ ผาสุขยืด (2550 : 21-22) อธิบายความรู้ในเชิงปฏิบัติการที่มักจะมีการแบ่งความรู้ออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่

ความรู้ประเภทแรก เป็นความรู้ที่เห็นได้ชัดเจนเป็นรูปธรรม เป็นความรู้ที่อยู่ในตำรับตำรา เช่า พวกหลักวิชาหรือทฤษฎีทั้งหลาย อันได้มาจากการวิเคราะห์สังเคราะห์ ผ่านกระบวนการพิสูจน์ ผ่านกระบวนการวิจัย เรามักเรียกันทั่วๆ ไปว่าเป็น "ความรู้ชัดแจ้ง" หรือ "Explicit Knowledge"
ความรู้ประเภทที่สอง เป็นความรู้ที่ฝังลึกอยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge) เป็นสิ่งที่เห็นได้ไม่ชัด เป็นความรู้ที่มาจากการปฏิบัติ บ้างก็จัดว่าเป็น "เคล็ดวิชา" เป็น "ภูมิปัญญา" เป็นสิ่งมีมาจากการใช้วิจารณญาณ ปฏิภาณไหวพริบ เป็นเทคนิคเฉพาะตัวของผู้ปฏิบัติแต่ละท่าน ถึงแม้ความรู้ประเภทที่สองนี้จะเห็นได้ไม่ชัดเหมือนความรู้ประเภทแรก แต่ก็เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้งานบรรลุผลสำเร็จได้เช่นกัน

ความหมายของการจัดการความรู้

ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล และคณะ (2549 : 342-343) ได้เขียนความหมายของการจัดการความรู้ไว้ดังนี้

"มีผู้ให้ความหมายของการจัดการความรู้ไว้หลากหลาย ในที่นี้จะขอยกมาเพียงบางท่าน ดังนี้

การจัดการความรู้เป็นกระบวนการรวบรวม จัดระบบ จัดหมวดหมู่ และเผยแพร่สารสนเทศทั่งทั้งองค์การเพื่อให้ผู้ที่ต้องการสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามวัตถุประสงค์ (Alter, 1988 อ้างถึงใน Shukla,www.geocities.com/madhukar_shukla/km.pdf)

การจัดการความรู้เป็นการรวบรมวิธีปฏิบัติขององค์การและกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างการนำมาใช้ และเผยแพร่ความรู้และบริบทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ (World Bank อ้างถึงใน สุวรรณ เหรียญเสาวภาคย์และคณะ, 2548)

การจัดการความรู้เป็นการนำความรู้ให้กับผู้ที่ต้องการในเวลาเหมาะสม (USAID, http://knowledge.usaid.gov/JoeRabenstine_Seminar1.pdf)

การจัดการความรู้เป็นวิธีที่เป็นระบบเพื่อให้สารสนเทศและความรู้เกิดและกระจายไปสู่ผู้ที่ต้องการในเวลาที่เหมาะสมเพื่อสร้างคุณค่า (O'Dell, http://knowledge.usaid.gov/JoeRabenstine_Seminar1.pdf)

การจัดการความรู้เป็นศิลปะของการสร้างคุณค่าจากทรัพย์สินที่เป็นนามธรรม (Intangible Assets) (Sveiby,http://rileyis.indelta.com/publications/NewDocs/KnowledgeManagament/KM-AN-EVOLVING-DISCIPLINE.htm

การจัดการความรู้เป็นการรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในส่วนราชการซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสาร มาพัฒนาให้เป็นระบบเพื่อให้ทุกคนในองค์การสามารถเข้าถึงความรู้และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะส่งผลให้องค์การมีความสามารถในเชิงการแข่งขันสูงสุด (สำนักงานพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.), http://www.podc.go.th/thai/KM.php)

โดยสรุป การจัดการความรู้ หมายถึง กระบวนการอย่างเป็ระบบในการสรรหา การเลือก การรวบรวม การจัดการระบบ การสร้างและการจัดเก็บความรู้ ในลักษณะที่เป็นแหล่งความรู้ที่ทุกคนในองค์การสามารถเข้าถึงได้ง่ายและแบ่งปันความรู้กันได้อย่างเหมาะสม เพื่อที่จะพัฒนาตนเองและมีความสามารถที่นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ อันจะเกิดประโยชน์ต่อการปฏิบัติวงานของตน ซึ่งจะส่งผลต่อการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันขององค์กร"

วิจารณ์ พานิช (2551 : 3-4) อธิบายว่า สำหรับนักปฏิบัติ การจัดการความรู้ คือเครื่องมือ เพื่อบรรลุเป้าหมายอย่างน้อย 4 ประการไปพร้อมๆ กัน ได้แก่ บรรลุเป้าหมายของงาน บรรลุเป้าหมายการพัฒนาคน บรรลุเป้าหมายการพัฒนาองค์กรไปเป็นองค์กรเรียนรู้ และบรรลุความเป็นชุมชน เป็นหมู่คณะ ความเอื้ออาทรระหว่างกันมนที่ทำงาน การจัดการความรู้เป็นการดำเนินการอย่างน้อย 6 ประการ ได้แก่

การกำหนดความรู้หลักที่จำเป็นหรือสำคัญต่องานหรือกิจกรรมของกลุ่มหรือองค์กร
การเสาะหาความรู้ที่ต้องการ
การปรับปรุง ดัดแปลง หรือสร้างความรู้บางส่วน ให้เหมาะต่อการใช้งานของตน
การประยุกต์ใช้ความรู้ในกิจการงานของตน
การนำประสบการจากการทำงาน และการประยุกต์ใช้ความรู้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสกัด "ขุมความรู้" ออกมาบันทึกไว้
การจดบันทึก "ขุมความรู้" และ "แก่นความรู้" สำหรับไว้ใช้งาน และปรับปรุงเป็นชุดความรู้ที่ครบถ้วน ลุ่มลึก และเชื่อมโยงมากขึ้น เหมาะต่อการใช้งานมากยิ่งขึ้น

การจัดการความรู้เป็นกระบวนการอย่างเป็นระบบในการแสวงหาความรู้ การสร้างความรู้หรือนวัตกรรม และการจัดเก็บความรู้อย่างเหมาะสม เพื่อสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานอันจะก่อให่เกิดการแบ่งปันและถ่ายโอนความรู้เพื่อให้เกิดการเผยแพร่กระจายและไหลเวียนความรู้ทั่วทั้งองค์การ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานขององค์การ (เจษฎา นกน้อยและคณะ, 2552 :4)

ประพนธ์ ผาสุขยืด (2550 : 21-26) เปรียบการจัดการความรู้ว่า เหมือนกับปลาทูตัวหนึ่ง ซึ่งมี 3 ส่วน คือ ส่วนหัว ส่วนตัว และส่วนหาง

ส่วนที่ 1 ส่วนหัว เรียกว่า "KV" (Knowledge Vision) หมายถึงส่วนที่เป็นวิสัยทัศน์ หรือเป็นทิศทางของการจัดการความรู้
ส่วนที่ 2 ส่วนตัว เรียกว่า "KS" (Knowledge Sharing) ซึ่งเป็นส่วนของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Share and Learn) ซึ่งถือว่าเป็นส่วนที่ยากลำบากที่สุดในกระบวนการทำ KM
ส่วนที่ 3 ส่วนหางปลา เรียกว่า "KA" (Knowledge Assets) หมายถึง ตัวเนื้อความรู้ที่เก็บสะสมไว้เป็น "คลังความรู้" หรือ "ขุมความรู้"

บูรชัย ศิริมหาสาคร (2552 : 13) ได้สรุปความหมายของการจัดการความรู้ในประเด็นหลัก 2 ประการเพื่อให้เห็นภาพรวม (Concept) ของการจัดการความรู้ในประเด็นสำคัญว่า การจัดการความรู้หมายถึง

การบริหารงาน (ทำงาน) โดยใช้ความรู้เป็นฐาน (Knowledge-Base Management)
การบริหารงาน (ทำงาน) ที่มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน

ในความหมายการจัดการความรู้ที่นำมากล่าวไว้ข้างต้น ตามความเห็นของผู้วิจัยแล้ว สรุปได้ว่า การจัดการความรู้ น่าจะหมายถึง "การรวบรวมความรู้ที่ต้องการ มาจัดเก็บไว้ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งอย่างเป็นระบบ มีความง่าย สะดวก และรวดเร็ว ต่อผู้ที่ต้องการศึกษาค้นคว้าหรือใช้ความรู้นั้นๆ โดยความรู้ที่จัดเก็บนั้นควรเป็นความรู้ที่สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเอง องค์การ และสังคมส่วนรวม"

ประโยชน์ของการจัดการความรู้
ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล (2549 : 343) ยังกล่าวว่า ประโยชน์ของการจัดการความรู้ที่ดี ช่วยให้องค์การได้รับประโยชน์ เช่น

ช่วยเก็บความรู้ให้ควบคู่กับองค์การตลอดไป
ช่วยลดระยะเวลาการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การให้บริการ หรือการเรียนรู้งานใหม่
ปรับปรุงประสิทธิภาพ และช่วยเพิ่มผลผลิตให้กับทุกส่วนขององค์การ
เสริมสร้างนวัตกรรมใหม่ทั้งทางด้านผลิตภัณฑ์และการบริการ
ส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ แสดงความคิดเห็น และแลกเปลี่ยนความรู้ ซึ่งจะส่งผลให้บุคลากรมีคุณภาพเพิ่มขึ้น และสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ในการปฏิบัติงานอันก่อให้เกิดประโยชน์ต่อองค์การ
ช่วยให้องค์การมีความพร้อมในการปรับตัวให้เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจเพื่อความอยู่รอดและได้เปรียทางการแข่งขัน